Ünleme Gerek Yok mu?
Rüveyda Sadak
Bir ürün şimdi… Bir gıda maddesi.
Evet, ‘Soğan’
Soğan da rutin fırsatçılığa dahil oldu. Normal şartlarda kg. olarak tercih edilmeyen soğan, mutfak içeriği itibariyle fazlaca kullanılan ürünler arasında yer alıyor. Bunun için alırken miktarı çoğaltmak, alışılagelenlerden olmuştur. Bir dönem ayçiçek yağı, adından haylice söz ettirip muhabbete konu olmuştu hatırlamaz olur muyuz malum, bulunamayanlardandı. Soğan fiyatlarının yükselişi, özellikle ramazanda fahiş fiyatıyla yine ve yeni bir gündem oluşturmuştu. Söz konusu kuraklık, mazot, tohum ve gübre ile üretimde kullanılan araç-gereç maliyetindeki artış gibi birçok etkenin fiyatı yükselttiğinden bahsediliyor.
Bazı uzmanlar, yükselen bu fiyatların elverişli koşullarda aylarca stoklanabilecek olan ürünün fırsatçılık sebebiyle iç piyasaya sürülmesi, fiyatın artışına sebep oluyor görüşünde. Benzer durum, aylar öncesinde envai çeşit sebzelerin boş alana dökülmesi skandalında görülmüştü. Aynı usulü soğanda görüyor olmak, açıkçası pek de şaşırtmadı. Çok değil geçen haftalarda yollara dökülen soğanların, zarar ziyanı açıklama gerektirir olmalı.
Zaten tedarik sıkıntısı olan bu ürünün, israf yöntemlerle topluma sunumu, nasıl açıklanabilir? Anlamak zor. İsraf değilse nedir bu? Yazık!
Ülke genelinde sıcaklık sebebiyle depolarda bozulma riski ve çürümenin gerçekleştiği sonucuna bakıldığında, fiyatın ramazan ayında üstlerde seyrinin makul bir açıklaması olamayacağı ve bunun manipülasyondan ibaret olduğunun düşünülmesi de doğru gibi geliyor. Nitekim tüccar tarafından fiyatların artırıldığı ifade edilirken, sıcak hava sebebiyle meydana gelen çürüme gibi olumsuzlukların fiyatı bu kadar yükseltemeyeceği, fırsatçılık sektörünün gerçekliğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Üretime teşvik artırıldığında, ülke genelinde tedarik sorunu çözülecektir ki arz-talep dengesinin eşitlenebilirliği yönünde satıştaki fiyat, makul oranda alıcı bulsun. Soğanda ürün yetersizliği dolayısıyla krizi fırsata çevirmenin engellenebilirliği noktasında, olası manipülasyon böylece ortadan kalkabilir. Fiyatların bayram öncesi yüksek iken, bayram sonrasında düşüşe geçmesi, tabir yerindeyse çok bilinmeyenli bir denkleme dönüştü.
Olan ise yollara dökülen israf ürünlerde.
