Toplumun değerlerinden bahsedelim…
Rüveyda Sadak
Toplum, insanın çoğunluk gösterdiği kalabalıktan oluşur. Dolayısıyla toplum, sosyolojidir ve ilgi alanı bireyler olan bilim dalıdır. Dünya üzerindeki türlü coğrafyalarda yer alan toplumların her biri kendine has özellikleriyle bilinir. Ülkeler coğrafyası kapsamında toplumlar hakkında bilgi edinebilmek için sıradan bir günden bahsederek, bilgi akışını sağlayan doğal bir girizgâh ile alışkanlığa dönüşen birtakım değerler diyerek devam edelim… Günlük hayatta sürekli karşılaşılan çarşı Pazar kültürünün bayram, kandil gibi önemli günlerde ifade edilen özeni, titizlikle anlatıyor. Bayramlarda, türevleriyle tatlının her tonunu belirten baklava, bayram şekeri, lokum vesaire geleneğin nesilden nesile aktarılan rol modeli olmuştur. 1 fincan kahvenin 40 yıla tekabül ettiği hesabın, muhabbet ile daim olduğu bir niteliği ve samimiyeti ifade eder, kahve ve fincan gelenekseli. Elazığ’da, ‘Harput Kahve Fincanı Müzesi’ ile geçmişten günümüze bir değer olan tarih böylece canlandırılıyor. Her fincanda ayrı bir desen ve hikâyelerle sanatın toplum için olduğu her işlemede resmediliyor. Söz konusu farklı yöre ve bölgelerin kendine özgü kültürel öğelerinin mevcut oluşu, tarihi yapılar, çini, kilim, ahşap ve bakır oymacılığı gibi zanaatların mekânı, kent değeri itibariyle emeğin ekmek ile bütünleştiği toplumumuzu tanımlıyor. Cami mimarisinde yaygın kullanımının görüldüğü ‘Tezhip, Hat ve Çini’ sanatının atfettiği manzara, sanatı geleneksel değer ile bütünleştiriyor. Bugün her bir şehir için meşhur kavramıyla anlatılan ortam, bulunulan modern çağ tabirinin ötesinde özgün ve teyit ettiği doğallığı yoğun biçimde ithaf ediyor. Baharat denince akla ilk gelen bölge ve şehrin Şanlıurfa ve sıra gecelerinin Güneydoğu Anadolu, kürsübaşının Harput özdeşimi ile bölgesel bir Doğu Anadolu ve Elazığ olmasıyla kültürel etkinliğin toplumsal devamlılığını açıklıyor. Zeytinin Akdeniz-Ege coğrafyasında olan çeşitliliği, İç Anadolu’nun geniş arazilerinde üretilen buğdayın bereketini açıklayan tek kelime olmuştur, toplum. Ekmek bir toplum için öncelikle saygı ile gelen bir değeri arz eder ve toplum için her bölgede ve bireyde bir değer ölçütüdür. Ekmek ile israf, aynı cümlede söylenen birbirine zıt iki kelime olarak değerlendirilse de ekmek, kavramıyla israfı anımsatan bir uyarıyı vicdan ve farkındalıkla düşündürür. Kandillerde evlerde pişirilerek ikram edilen helva, tatlı birer iletişim dili ve kültürün toplumda oluşturduğu içtenlik halidir. Toplumun doğallığı, geleneksel-değer nüfuzunu yaygınlaştırarak bir sosyoloji ile adlandırılan kapsamı, birey-toplum kavramıyla gerçekleştirir.
