Nasıl Biliriz, İlkbaharı… Mart, Nisan, Mayıs'ı
Rüveyda Sadak
Nisan ve insan… Baharın çiçekleriyle yeşil ve rengârenk çeşitliliğiyle bahçeden raflara, yeşilin her tonu ile kendini ifade ettiği mevsim ve yaza başlangıcın ön hazırlığı bir aşamanın mevsimi, İlkbahar… Ağaçların her renk tomurcuklarıyla görsel sanatın en doğal resmini seyrettiren, çoğunlukla beyaz ve kimi zaman ise farklı renk tonlarında tabiatı karşılayan bir kompozisyon bir bütünlüğün tabiata yansıdığı ilkbahardan bahsedelim. Bölgesel coğrafyanın Elazığ’da hatırlattığı vişneyi, kayısıyı ve ilerleyen haftalarda Kuyulu’da meşhur çileği ile bir ilkbahar… İlkbaharın özgünlüğü yeşilliklere has bereketiyle tezgâhlarda, tarla ve bahçelerde burada akla gelen ilk yeşilin, yonca olması gibi bir alışkanlık bilinir. Tuz ile yenilerek miktarı fazlalaştıran tat olan yoncanın çiğ tüketilmesinin yanında, Elazığ yöreselinde çeşitli yemeklerinin de yapıldığı ve ayrıca yeşil derken yöresel özgünlüğün bir başka ismi, yemlik ve ışkın olmayan bir ilkbahar tabiî ki düşünülemezdi. Çiçeklerden gül ve papatyaya biraz daha zaman varken mevsim, mor renk leylakların ve hanımeli çiçeklerinin dört bir yanı ılık esintileriyle kapladığı mevsimin doğallığını hatırlatıyor. Havalar ilkbahar nisan itibariyle iyi bir başlangıç sergiliyor. Nitekim toprak ve ağaç bilir ki Elazığ’da ilk olarak badem ağacı çiçeklenir. Elazığ’da çağala vardır, bu aralar kendisinden çokça bahsedilir. Çağala, bademin ve kayısının olgunlaşmamış yeşil halidir, ilkbaharın başladığını ifade eder. Ağaçtan toplanarak yenilen oldukça iyi bir keyiftir, çağala. Çocuk, yetişkin herkesin ağaçtan toplanarak avuçlarda tüketildiği nesilden nesile bir değer sosyolojisidir ve geleneksel bir alışkanlığa dönüşmüştür. İlkbahar denince çağalanın mevsimsel olan kendine has özgünlüğü, dalından seyredilen doğal tabiat sanatı ve yapraklarından itibaren seslendirdiği ilkbahar… Kış soğuğu sonrası günlük rutinlerden biri olan çay ve muhabbetin sıcakkanlı samimiyetine mekân olan ilkbahar ve Kuyulu’ya çileğe giderken yol boyu refakat eden keskin kokularıyla sarı çiçekleri bütünleştirmiş olan resmin, iğde ile gerçekleştirdiği diyalog olmuştur, ilkbahar. İlkbaharın sabah vakitlerinde duyurduğu kuş sesleri, kış mevsiminin bittiğini ve ilkbaharın başladığını müjdeleyen kendine özgü bir ritmi mevcuttur. Ağaçların, çiçekleriyle ortaya çıkan orijinal görüntü, seyredilen manzaranın yapay sanat olmadığını ve aksine kendiliğinden bir doğallık ile meydana gelen doğa harikası mevsimin ilkbahar canlılığı olduğunu tasvir ediyor. İlkbahar, bitkilerde tomurcukların çiçeklenmesini sağlayan bir koşul mevsimidir. Bu yılki yağış miktarının fazlalığı ve artış gösterdiği itibar ile bitkiler için üretimde sevindirici bir yaz olabileceği konusunda hemfikir olunabileceği kanısıyla ilkbahar, iyi dileklerle nisan ve mayıs diyelim.
