Rüveyda Sadak

İkram-ı nezakettir, bayramda kolonya ve şeker

Rüveyda Sadak

Bayram sunumu ile toplumsal olarak bilinen birtakım alışkanlıklarımız diyelim. Nitekim bayramı, bayram yapan geleneksel değerlerimizden bir ritüeldir, Şeker ve Kolonya… Şekerlik içinde sunulan şeker ve öncesinde kolonya ile değer kapsamlı zarafeti simgeleyen nezaket ve her evde olmazsa olmaz kavramlar ile nitelenen önemli bir rol olan; Tatlı, Baklava… Tabağa, adeta görsel bir şölen olarak resmedilen türlü özgünlük ve sanattan bahseden, bayramlar… Evlerde kapı önlerinin bayram ziyareti sebepli misafir ayakkabıları ile çerçevelenen portreyi seyrettiren yine bir bayram olmuştur. Ve tebessümlerle karşılanan bayram misafirlerine sorulan, ‘Nasılsın?’ sorusuyla hatrın nesilden nesile devamlılığını sağlayan bu muhabbet geleneği öylesine değildir, bayramların değer alışkanlığı itibariyle ikram edilen tatlıların öncesindeki girizgâhı ile tebessümleri artıran ikilidir, kolonya ve şeker. Bayram klasiklerinden muhabbet çeşitlilikleri ve naif gülümsemelerle tatlı yiyip, konuşulan bayram boyu uzun, koyu muhabbetler… Çay ile başlayıp, çay ile devam eden ve yine çay ile sonlandırılan bayram ziyaretleri her bölgede, şehirde ve evlerde geleneksel bir kültür niteliği teşkil ederek, değer bağlamında oldukça önemli bir özdeşim sağlayan yemek, tatlı gibi çeşitliliğin yansıtıldığı bir kültür değerinden söz eder. Bayramı, bayram gibi yaşatan geleneksel değerleri ifade eden kelam-ı söz, İyi bayramlar… Bayram, toplumsal değerlerin resmedildiği bir sosyolojidir. Bayram derken, anımsatılan birçok kavramdan biri ve en önemlisi, geleneksel kolonya nesnesidir. Misafir kavramına duyulan saygı ve nezaketin hoş geldin şekli olan bu geleneksel değer, Osmanlı döneminden şimdiye zamanla rutin bir alışkanlığa dönüşmüştür. Aslında kolonya, değer ve misafirperverlik kavramlarını tanımlayan, geniş detaylarıyla muhabbetin başlangıcına dair buyurun söylemi ile iletişimin değer yönündeki ikram biçimidir. Misafire verilen değerin nezih şekli ve şeker ile taçlanan karşılıklı tebessümün kültürel ve geleneksel tasviri, bayramın huzur tasavvurudur. Bayramınız güler yüzlerle geçsin, iyi bayramlar.

Yazarın Diğer Yazıları