Ekranı değil, doğalı ve doğayı öğrenmek
Rüveyda Sadak
Öğrenmek, insan hayatı boyunca her alanda nüfuzunu sağlayan bir deneyim olmuştur. Öyle ki geleneksel toplum ile özdeşleşen ve halk arasında, ‘Bilmemek ayıp değil öğrenmemek ayıp’ sözü ile de ayrıca teyit edilen önemli bir denklemdir, öğrenmek. Öğrenmek için kitapların yanı sıra doğal dünyanın katkılarının da fayda sağladığı görülür. Doğada, kendiliğinden yetişen bir çiçek ya da herhangi bir canlının örneğin bir kuşun uçma yeteneğinin var olduğunu bilmek için birebir doğa ile iletişim halinde olmak gerekir. Nitekim yağmurun gökyüzünden yeryüzüne doğru ifade ettiği anlam, gökkuşağının meydana getirdiği rengârenk manzara ya da mevsimsel bir değişimi resmeden ağaç yapraklarının dört mevsim aynı ağacın farklı renklerde tasvir ettiği oluşumdan bahsediyor. İlkbaharda çiçeklenen ağaç renkleri, yazın yeşil tonlarıyla kaplanırken sonbaharda kahverengi ve sarının yoğunluk gösterdiği yine aynı ağacın yapraksız dal görüntüsüyle harika bir tabiat ritüelini ortaya çıkarıyor. Yaz ve kış mevsimlerinde şahsına münhasır yetişen bitkilerin mevsimsel ayrıcalıkları vesaire... Her ortamın ve alanın kendine dair sağladığı bilgi birikimi konusunda, kitapların yanında bir pratik olarak görülen gerçek resim, teoriden ziyade tabiat kapsamında teyit ediliyor. Şimdiki zamanın modern algoritmaları, akıllı ekran becerilerinin ekranlardaki sonsuz seçenekleriyle modern gelişmişlik kavramını günümüz parantezinde örneklendiriyor. Öğrenme süreci, çocukluktan itibaren başlayıp yetişkinlik dönemine kadar devam eden ve mevcut sürecin eğitim ile bağlantılı olduğu pedagoji detaylı bir devamlılık ifadesini anlatıyor. Toplumsal değerlerin, bireyin anlam dünyasına dair oluşturduğu olumlu katkı, birçok çevresel faktör ile tanımlanıyor. Söz konusu soru sorma yetisi ile sorunun cevabına yönelik açıklayıcı rol, bireyin öğrenebilme alışkanlığını etkin bir şekle dönüştürüyor. Mesela, doğada karşılaşılan bir çeşme ve yeşil çimlerin seyredildiği bir mekân gibi doğalın, doğa ile olan sanatı çerçevesinde tabiat cümlesini tekrarlatabilmesine imkân sağlaması için doğa farkındalığını geliştirmek de öğrenmenin oldukça önemli bir adımıdır. Çevreyi korumak ve fayda ile zarar kelimelerini ayırt ederek çocuk yaşta öğretilen suyun tasarruflu kullanımı gibi kazanımlar, farkındalığın toplum hayatındaki olumlu etkisini ifade ediyor.
