Çevresel Bir İyi mi, Değil: Bir Pil ya da Bir Plastik
Rüveyda Sadak
Çevrenin, insan ve doğadaki diğer bütün canlılar için sağlıklı koşullar sağlaması gerektiği hep bildiğimiz bilgilerden. “Dünya Çevre Günü” dolayısıyla bir farkındalık oluşturmak için evrensel olarak çeşitli çalışmaların yapılması, Dünya’da yaşayan her canlı için büyük oranda önem teşkil ediyor. Yapılan araştırmalar sonucunda, tek kullanımlık ‘Plastik’ poşetler yasaklanarak, çevre kirliliği için küresel tabanda bir destek oluşturuldu. Söz konusu %67 gibi bir oranla Birleşik Krallık, ilklerde yer alırken %33 oranıyla da Amerika Birleşik Devletleri’nde, alışveriş çantası kullananların yüzdesel konjonktürü böyle bir sayısalda seyrediyor. Dünya çapında çevre kirliliğinde etkisi en çok görülen ürün, plastik atıklardan oluşuyor ve bunun %14,1’lik kısmı, plastik poşet kullanımı sebebiyle denizlerin, göllerin ciddi bir kirliliğe maruz kalmasıyla sonuçlanıyor. En çok Asya kıtasında görülen plastik atıklar, kirliliğin %80,99 gibi devasa oranıyla en fazla yaygın olan kıta olarak, literatürde yerini almış durumda. Plastik sektöründeki istikrarlı çalışmalarla gerek insanların ve gerekse doğadaki diğer tüm canlıların, sağlığını tehdit edici bu faktörler dolayısıyla alınabilecek önlemler doğrultusunda, minimum zarar ve maksimum kâr ile çıkılabilir. Bu bir bakıma, doğaya/doğala dair arz-talep dengesi olarak da düşünülebilir. Plastik, kirlilik açısından ciddi tehlikeler barındırıyor. Neden mi? Kullanılıp, doğaya bir atık halinde bırakılan plastik ürünler önce insan sonra deniz canlıları için tehlike arz eden bir durum olarak dikkat edilmesi gereken boyutuyla bir risk faktör oluşturuyor. İklim, doğa, insan, diğer canlılar ve kısaca ekolojik dengenin bu gibi atıklarla kirletilmesi, doğa(l)nın yok olmasına yol açıyor. Ağaçlandırma miktarının yüksek seviyelerde yer almasına bağlı olarak ormanlık alanların korunması, Yağış miktarının önceki yıllarda, ülke geneli bazı bölgelerde görülen kuraklık tehlikesi ihtimali sürece dahil olmuştu. Bunun bir kriter sebep olarak belirlenip, şimdi ve sonrası için suyun mümkün olduğu kadar tasarruflu kullanılması, Endüstriyel ve evsel atıkların (atık yağ) kullanımına dikkat edilmesi, gereken önlemlerden bazılarıydı. Toplumsalın rutinlerinden olan ve kullanıldıktan sonra tekrar kullanılması gerekmeyen ve buna rağmen, bekletilerek bir çeşit koleksiyon işlevi gören ama gerçekte sadece bir atık olan ‘piller’ de alelade şekilde, çevreye atıldığında içerisindeki zararlı kimyasalların oluşturacağı su, toprak kirliliğine bakılırsa; atık bir pil bir çevre dostu sayılmaz, öyle değil mi? Ve tabiî ki ‘kullanılmış plastik kapak, şişe’ ve hepsinin de ‘Plastik’ten oluşması bir tesadüf olmamalı. Atık ürün kullanırken, çevreye fayda mı zarar mı getirebileceğini tekrar düşünmek gerek.