Çay ise… muhabbettir
Rüveyda Sadak
Çay denince… Bir demlik ve onu tamamlayan usulü ile çay bardaklarından bahseder, çayın doğası. Çay, geçmişten günümüze kültürel bir alışkanlıktır. Gün içinde ara verilen bir mola olan çay saati, kavramı itibariyle toplumsal olarak yerleşiklik sağlamış bir gerçekliktir. Nitekim çay, muhabbetlerin bir nevi geleneksele dönüşmüş biçimidir. Ve çay, demlenir ve ‘Çay, hazır’ söylemi ile bireyden topluma tebessüm uyumu başlar. Çayın huzuruyla resmettiği tasavvur, sanatın çayın demlenmiş şeklinde gerekli olduğunu tanımlar. Çay bardaklarının demlikteki demlenen çay ile sağladığı bütünlük, çayı bardağa dökerken dem ve suyu ekleyerek ayrı ayrı bir figür çizer. Çayı bardağa doldururken yükselen çay buharı ile çay, çay olduğu için benimsenen bir gelenektir. Ve çaya, kokusuyla anlam katan birtakım toplumsal değerler vardır. Muhabbet gibi ayrıntılı tebessümler gibi doğal nezaketin dilidir, çay ve muhabbet… Kültürel bir değer olan çay, aslında sadece bir kişi olan birey değildir; çay, toplumdur. İletişim kapsamında bir fincan kahvenin 40 yıllık hatrını kahve ile belirten cümle, zaman itibariyle ve çay ile oldukça ve vakit buldukça günün saate dair çay süresini artırmaya çalışır. Çay, paylaşmaktır. İletişim ile tek kelimeden çoklu bir diyalog sağlayarak tebessüm yönünde, çaya ve dolayısıyla meydana gelen muhabbete ve gerçek bir sosyolojiye devam etmektir. Bir bardak çayı görünce mutlu olmaktır ve bir bitkinin sadece pişirilmesinden ibaret herhangi bir koşul değildir. Tebessüme buyur diyerek seslenen çayı, demledikten sonra yavaş yavaş demlenen ve demlenince de rengini canlandıran ve adeta bir sanata uyarlayan yine bir çaydır. Çay varsa, muhabbetin artan muhabbetlerle mümkün olduğu bereket, daima toplumsal bir anlam olmuştur. İlk olarak pazar ortamı ve devamında birey-toplum ortamlı günlük hayatın akışı içinde bilinen bir davet söylemi mevcuttur. Buyur girizgâhının devamı ile bir çayımızı iç biçiminde neticelenen nezaketin yüklediği hem ziyaret hem muhabbeti toplumda görünür kılmıştır. Bir demlikte bulunan çayın sağladığı bereket, çay bardağının çoğalttığı sayılarla önemli bir sosyolojik değeri açıklar. Ayçiçeğinden elde edilen ürün kavrulmuş ayçekirdeğinin, çay ile tasvir ettiği tanım, çay ve simit olarak çayın yıllardır önemini ve itina gösterdiği değeri anlatıyor. Çay, muhabbete sebeptir, samimiyettir ve çay; değerdir, değerlidir.
