Bir çay
Rüveyda Sadak
Günlük rutin alışkanlıklardan, kültürümüzde yeri olan önemli bir isim, asırlar öncesinden günümüze kadar hâlâ devam eden bir değer olmuştur, Çay... Su ve çay bitkisinin demlenmesi sonucu ortaya çıkan eşsiz bir rengin sanatı olarak hitap ettiği toplum ve muhabbetin değişmez tanımını, bardaklara dökülen çay, resmeder. Çeşitli tabirlerle ithaf edilen demli ve açık çay türleriyle toplumda önemli bir yeri hep var olan çay her ortamda özellikle toplu kalabalığın olduğu muhabbetlerde bir demlik çay ile koyulaşan samimiyet çayını, telaffuz edebilmek için belli bir zaman aralığı, saat, süre sınırı yoktur. Her zaman dilimine uyum sağlayan çay, sahip olduğu değer itibariyle de adından gülümseterek söz ettiren önemli bir kültürel değerdir. Gün içinde, günün sonunda muhabbetlerin bilinen kısmı olan çay, demlenmiş bir bardak şekli ile tebessüme sebeptir. Günlük hayatta çokça tüketilen ve alışkanlıklar açısından özgünlüğü bilinen ve genellikle ince belli çay bardağında içilen çay, kültürümüze dair önemli bir bölümü kapsar. Çay; sadelikten yanadır, muhabbete buyur demektir. Dolayısıyla çay ve devamındaki muhabbetlerin sempati kazandığı bir bardağa eklenen çok sayıda bardakların etrafında meydana gelen samimiyet sesleri, çayın anlamını doğallığıyla tarif ediyor. Çay yapılmış ise mekân ve zaman önemsizdir. Çayın, günün her vakti tüketilen doğal, sade ve her şeyden önce değerlerimizi örnekleyen benimsenmiş alışkanlığı söz konusudur. Renginde, aromasında ve muhabbet sebebinde ve bir çayın, nezaket çerçevesinde yer alması, özgün bir değer olduğunu ve kültürel bir öğe olduğunu ifade ediyor. Çay, toplumun detaylı bir muhabbetidir. Daima moral arz eden çay, sağladığı mutluluk ile yüzlerde tebessüme doğal bir sebeptir. Çay, demlenince ortama kendiliğinden dahil olan koyu muhabbetlerin sağlayabileceği bir başka faktör yoktur. Yani çay varsa, aslında her şey vardır. Muhabbet de samimiyet de. Çünkü bir kültür değer olan çay; toplum olmaktır, gelenekseli yaşamaktır. Davet edilen bir çaya gitmek, toplumuzun rutinlerindendir. Nitekim bir bardak çay, her şeydir. Evde, işyerinde, yolculukta, piknikte, kahvaltıda, akşam yemekten sonra vesaire… Günün her an’ında çay hep vardır ve olmazsa olmazdır. Günün her saatinde çay kaşıklarının bardaklar ile seslendirdiği yankı, çarşı merkezinin değişmeyen bütünlüğüdür. Geleneklerimizde yer alan kültürel sadelik kapsamında birtakım diyaloglar mevcuttur. Esnaf dükkânının önünden geçen biri, selamun aleyküm der ve aleyküm selam ile karşılık alır. Esnafın, buyur bir çayımızı içirelim diyerek, nezaket diliyle ikram ettiği doğallık, misafirperverlik ile samimiyet bulur. Çünkü çay varsa her şey vardır.