Ülkemizde 1964 yılından günümüze kadar, 62 yıldır, Mart ayının son pazartesi günü ile başlayan hafta içerisinde, ‘Kütüphane Haftası…’ yıllar boyu kutlanır. 2026 yılında, 62.ncisini kutlamakta olduğumuz Kütüphane Haftasını, 30 Mart-5 Nisan 2026 tarihleri arasında idrak ettik. Bu yılın, Kütüphaneler Haftası olarak ana teması, ‘iyileştirilen kütüphaneler’ olarak belirlenmesi gerçekten önemli addediyorum. Buradaki amaç, ‘bilgiye erişimin yanısıra kültürel gelişimi de yansıtmaktır’
Bir zat ne diyor, “İnsan kendine sormalı; Evimde mutfak varken, çeşit çeşit yemekler yenirken, neden bir kütüphane yok? Mideler gıda, beyinler ilim ve iman ister. Nasıl evin bir mutfağı varsa, bir de kütüphanesi olmalıdır.”
Günümüz evlerinde artık, ‘kütüphaneler kalktı…’ diyebilirim. Akıllı telefonlar, sosyal medya ağı, televizyon dizileri zamanımızı kasıp kavuruyor.
Kitap sevgisi, her şeyden evvel ilkleri yaşadığımız, ‘ailede başlar’ Aile Ocağı, ‘irfan ocağıdır’ bizim inancımızda, insanı geçmişten geleceğe taşıyan bir soyağacıdır…
Şunu iyi bileceğiz, her anne-baba, evlatlarına rol modeldir. Geçmiş yıllarımızda evlerimizde, mahdutta olsa, ‘kütüphane…’ bulunurdu. O kütüphaneleri, ‘okullarımıza…’ ne kadar taşıyabildik?
Şehirlerimizde, ‘okuma salonlarını…’ ne kadar cazip hale getirebildik?
Geçmişte, ‘kıraathane’ olarak da isimlendirdiğimiz, ‘kahveleri…’ okuma kültürüyle ne kadar donatabildik? Bu ve buna benzer sorularla mümkün olduğu kadar kendimizi ve çevremizi sorgulayalım. Kütüphane sözlük olarak, Arapça ’da ‘kitaplar’ anlamına gelen ‘kütüb’ Ve Farsça ’da, ‘ev’ anlamına gelen ‘hane’ kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir.
Şüphesiz ki, kıymeti bilinirse, kitap, ‘en iyi dosttur’ Kütüphaneler bizlerin irfan ve ‘kültür evleridir’
Bilgi kaynaklarımız oradadır… Uygarlık yapısının temeli, kitaptır…
Kutsal Kitabımızda ilk ayette bizleri kitaba/ veya okumaya yönlendiriyor, ‘oku’ diyor…
Bunun anlamı nedir, “ilme, bilgiye, marifete yönelmedir…” Her türlü, ‘bilgi kirliliğine…’ müsaade etmeyeceğiz.
2020 yılının istatistiklerine baktığımızda; “Türkiye genelinde 1 Milli Kütüphane, 1.213 Halk Kütüphanesi, 606 Üniversite Kütüphanesi, 32 bin 158 örgün ve yaygın eğitim kütüphanesi…” bulunuyor. 85 milyon nüfusu olan BİR Türkiye’de mevcut duruma sadece, ‘eyvah’ diyorum!
Hem öylesine bir eyvah ki, ‘bu ülkede kalem erbabı desteklenmiyor’
Okan Bayülgen’in bir sözü dikkatimi çekmiştir; “Sabaha kadar açık kütüphaneler olsaydı. Öğrenciler için bedava çay, kahve ve çorba…” durum elbette daha farklı olurdu. Her sektörde devletin öncülüğünde, ‘teşvikler…’ görmekteyiz. O teşvikleri, fikir ve düşünce dünyamıza katkılarda bulunan, ‘kalem erbabına var mı?’
Kütüphaneyi, Kitabı, Okumayı, Okuma Kültürünü insanımıza sevdirmek. Bütün bunlar, özendirmeyle/ veya güçlü teşviklerle olur.
“Kütüphaneler, Kültür Evleridir!” Şehirleri bizler, ‘yaşayan kültürle birlikte…’ ifade ederiz!
Kupkuru kalabalıkların bir anlamı yoktur.
Günümüz evlerini nasıl tasvir edersiniz? “Milyar liralık elektronik eşyalar…” Peki, o eşyaların yanında, ‘kütüphaneler öksüz kalıyor…’ Köroğlu ne diyorlar, , “demir icat oldu, mertlik bozuldu!” Bizler ne diyelim, ‘iletişim teknolojileriyle…’ evlerimizi döşedik!
Kütüphanelerimize, ‘elveda…’ dedik!
Cemil Meriç, “Kütüphane bütün çağların, bütün ülkelerin ölümsüzleri ile dolu!”
İlber Ortaylı, “Kütüphane nedir? Beşeriyetin hafızasıdır!”
Günümüzde, ‘karanlığa ışık tutan aydınlar isterim!’
Atatürk, “Hayatta en hakiki mürşit; ilimdir, fendir.”
Bu ülkenin, “ilim, hikmet, marifet sahibi aydınlara ihtiyacı var!”
Victor Hugo, “Kitaplık kurmak, ibadethane kadar kutsaldır!”
Büyük hayaller, büyük idealler, ‘yüksek bir ilimle, moralle…’ olur.
H. Flecher, “Milletleri ilerleten ve yükselten zengin kitaplıklardır.”
Bu ülke de, “Okumayı…” teşvik edeceğiz. Sürekli olarak da, kendimize vazife telakki ederek…
Yunus’un diliyle söyleyelim;
“İlim ilim bilmektir/ İlim kendin bilmektir,
Sen kendini bilmezsin/ Ya nice okumaktır”
Türkiye’de, açıklamalara göre Kütüphanelere üye sayısı 7 milyona ulaşmış bulunuyor. Toplam nüfusumuzun yüzde 8’leri diyebiliriz. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Halk Kütüphanelerindeki kitap sayısı ise, 26 milyonu aşmış bulunuyor. Kütüphane Sayısı ise, 1300 civarında... Bu ülkede, bir gazeteci-yazar olarak da arzu ettiğimiz en doğal istek, ‘maddi ve manevi destektir...’
KÜTÜPHANE HAFTASINA
Dünyaya şekil veren, ‘kalem, kâğıt...’
Cahilin başından eksilmez ağıt!
Kitaplara dost ol, efkârı dağıt...
Uygar insanın dili var, harsı var
Ona kitaplardır, en büyük yaver
Bizler, ‘gözyaşı kadar mürekkep sever’
Bilirim, ‘gözyaşını bilgeler savar’
Gözyaşında, mazlumun çilesi...
Mürekkeptedir, sözün vaveylası...
Kütüphane Haftası, Kutlu Olsun!
Sevdamız, Kur’an’ın ilk emriyle dolsun...
Bu millet, kitaplarda hayat bulsun