Dünya nereye koşuyor? Bir sabah uyandığımızda hayat durabilir!
İbrahim Kayaoğlu
İnsanlık, teknolojinin nimetlerinden faydalanırken kendi geleceğini büyük bir tehlikenin içine mi sürüklüyor? Yapay zekâ, dijital sistemler ve siber saldırılar artık bilim kurgu filmlerinin konusu olmaktan çıktı. Bugün yaşananlar, yarının dünyasında karşılaşabileceğimiz büyük felaketlerin habercisi olabilir.
Eskiden savaşlar cephelerde yapılır, ordular karşı karşıya gelir, şehirler bombalanırdı. Bugün ise bir ülkeye zarar vermek için sınırlarından asker geçirmek gerekmiyor. Binlerce kilometre uzaktaki bir bilgisayardan bankacılık sistemlerini, ulaşım ağlarını, hastaneleri ve enerji altyapısını hedef almak mümkün.
İsrail'in çağrı cihazlarını patlatarak gerçekleştirdiği operasyon, teknolojinin nasıl ölümcül bir silaha dönüştürülebileceğini bütün dünyaya gösterdi. Netanyahu'nun telefon üzerinden verdiği tehditler de dijital güvenlik konusundaki endişeleri artırdı. Bir iletişim cihazı ölümcül bir silaha dönüşebiliyorsa yarın hangi teknolojinin nasıl kullanılacağını kim garanti edebilir?
Bugün ABD'de yaşanan uçuş krizi de üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir örnek. Ülke genelinde uçuşların durmasına, binlerce seferin iptal edilmesine ve ciddi ekonomik kayıplara neden olan olayın ilk açıklanan sebebi eski hava trafik iletişim altyapısındaki teknik arızaydı. Yetkililer şu ana kadar bir siber saldırıya ilişkin kanıt bulunmadığını açıklasa bile siber saldırı demeleri zaten beklenemez.
Ancak burada başka bir soruyu da sormak gerekiyor: ABD ile İran arasında savaş ihtimalinin konuşulduğu, İsrail'in bölgedeki gerilimi artırdığı bir dönemde, böylesine stratejik bir ülkede yaşanan büyük bir sistem arızası yalnızca teknik bir mesele olarak mı değerlendirilmelidir? İsrail'in ABD'yi İran'la doğrudan bir çatışmanın içine çekmek istediğine ilişkin tartışmalar da düşünüldüğünde, bu tür olayların siyasi ve güvenlik boyutu elbette araştırılmalıdır. Elimizde İsrail'in bu krizde parmağı olduğunu gösteren bir kanıt yok. Ancak böylesine kritik altyapıların güvenliği konusunda hiçbir ihtimal göz ardı edilmemelidir.
Şimdi biraz düşünelim…
Bir sabah uyandınız, banka hesaplarınıza ulaşamıyorsunuz. Markete gittiniz, kredi kartlarınız çalışmıyor. ATM'ler hizmet vermiyor. Hastaneye gittiniz, hasta kayıt sistemleri çökmüş. Eczaneye gittiniz, ilaç takip sistemi çalışmıyor. Kan bankalarının kayıtlarına ulaşılamıyor.
Böyle bir dünyada hayatımızı nasıl sürdürebiliriz?
Elektrik şebekelerine, su dağıtımına, doğal gaz altyapısına yapılacak koordineli saldırıların sonuçlarını düşünmek bile insanın tüylerini ürpertiyor. Yapay zekânın kötü niyetli kişilerin elinde kullanılması bu tehditleri daha da büyütebilir. Yanlış bilgiler, sahte saldırı alarmları ve iletişim kesintileri nükleer güçler arasında geri dönüşü olmayan kararların alınmasına bile zemin hazırlayabilir.
İnsanlık bir taraftan yapay zekâyla hastalıklara çare arıyor, diğer taraftan aynı teknolojiyi savaşın ve yıkımın aracı hâline getiriyor.
Mesele teknolojiye karşı çıkmak değil, onu insanlığın hizmetinde tutabilmektir. Devletler artık yalnızca sınırlarını değil; bankalarını, hastanelerini, enerji kaynaklarını ve dijital altyapılarını da korumak zorundadır.
Çünkü bir gün elektriklerin kesildiği, hastanelerin sustuğu, insanların parasına ve ilacına ulaşamadığı bir dünyada kazanan taraf kim olursa olsun kaybeden insanlık olacaktır.
Dünya nereye koşuyor? Teknolojiyi biz mi yöneteceğiz, yoksa bir gün kendi ellerimizle geliştirdiğimiz teknolojinin esiri mi olacağız?
