Gazi Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 88.nci yıl dönümündeyiz. Bugün,
10 Kasım 2026 günü, Gazi Atatürk’ü anarken, “Bir vatan kalbinin attığı
yer…” mısrasının derinliğinde, Anadolu’yu düşünürüm. “Türk milleti
daha dindar olmalıdır, yani bütün sadeliği ile dindar olmalıdır”
diyen, Gazi’yi daha bu zamanın ikliminde daha sağlıklı bir vicdan
muhasebesiyle daha iyi anlıyorum.
Cumhuriyet tarihini iliklerimize kadar soluklayanlardanım. Sivas'ta,
“İrade-i Milliye” Ankara’da, “Hakimiyet-i Milliye” gazetelerinin isim
babası, Gazi Mustafa Kemal’dir. 1920 tarihinde Anadolu Ajansının
kuruluşunda, Gazi Atatürk’ün imzası vardır. İstiklal Savaşını bizler,
“Milletin İradesiyle kazanılan bir büyük destan/ veya zafer olarak
düşünüyoruz!”
1071 Malazgirt Zaferi ile 1922 Dumlupınar Meydan Zaferini birlikte
yorumlarım. Her ikisinde de Alperen ruhunu görmekteyiz. Her ikisinde
de “Vatan Aşkı…” vardır. İnancımız, “Vatan Sevgisi İmandandır” der.
Gazi Atatürk’te, ‘tarihi aşkı soluklarız…’
Sadık Kemal Tural Hoca, şiire ne kadar özlü bir cevap getirmişler;
“Şiir olmasa dünya çöl olurdu!”
Yahya Kemal Beyatlı'nın 26 Ağustos 1922 tarihi zafere ithaf ettiği
şiir; Türk Milletine bir dönemi öyle nezih bir ifade ile anlatıyor ki;
“Şu kopan fırtına Türk ordusudur yâ Rabbi.
Senin uğrunda ölen ordu budur, yâ Rabbi.
Tâ ki yükselsin ezanlarla müeyyed nâmın
Galip et, çünkü bu son ordusudur İslâm’ın.”
O ordunun başında kim vardır, Gazi Mustafa Kemal Atatürk!
Gazi Atatürk’ün şu sözünü ibretle, ‘akıl defterine…’ yazınız;
“bedenimiz babası Ali Rıza Efendi, hislerimin babası Namık Kemal,
fikirlerimin babası ise Ziya Gökalp’tir!” Ziya Gökalp, “Vatan, büyük
ve müebbet bir ülkedir; Turan!” Can Azerbaycan’ın üç renkli bayrağının
şekillenmesinde; “Gaspıralı İsmail Efendi’nin, Ziya Gökalp’in…” fikir
ve düşünce bağlamında çalışmaları vardır.
Atatürk, Rusya’nın hâkimiyeti altında bulunan Türkler için ne diyor;
“Dil bir köprüdür… İnanç bir köprüdür… Tarih bir köprüdür… Köklerimize
inmeli ve olayların böldüğü tarihimiz içinde bütünleşmeliyiz!” (29
Ekim 1933)
Atatürk’ün en yakınında bulunan isim ne diyorlar; “Kimsenin kıyafetine
karışmazdı. Batı’yı Türkiye’ye getirmeye çalışıyor. Benim babaannem
çarşaflıydı. Köşkte çarşafıyla geziyordu!”
Gazi Atatürk’ün en yakınında, tarihi şahsiyet kimdir; “Mustafa Fevzi Çakmak!”
Rahmetli Fevzi Çakmak, Gazi'den sonraki ikinci ve son mareşal. TBMM
birinci Dönem Kozan Milletvekilidir. Türkiye'nin ilk Milli Savunma
Bakanıdır. Cumhuriyet Döneminde İlk Genelkurmay Başkanımızdır. Atatürk
Döneminin Genelkurmay Başkanıdır. Atatürk’ün de ‘şahsında, özel saygı
gösterdiği bir şahsiyettir’ Koca bir ömrü birlikte geçiren/ aralarında
hiçbir kırılma olmayan şahsiyet… Öyle bir dönemdir ki, “Hamdullah
Suphi Tanrıöver…” TBMM’de, “Milli Hatip” veya “Cumhuriyet Hatibi”
olarak anılır. İstiklal Marşını TBMM'de okuyan ilk şahsiyettir.
Cumhuriyet Türkiye'sinin, ‘Milli Eğitim Bakanı’ ve aynı zamanda, “Türk
Ocaklarının 34 yıl Başkanlığını yapan şahsiyet…” Atatürk, böyle bir
dünyanın önderidir, “Devlet Adamıdır!”
Gazi Atatürk’ün, 5000’e yakın kitap okuduğu/ kenarlarına notlar
düştüğü belirtilir.
Atatürk’ün doğum tarihi (1881), Samsun’a çıkış tarihi (1919) Vefatı
(1938) Vefat ettiği zaman Atatürk, 57 yaşındadır… Dikkatinizi çekmek
isterim; “1881, 1919, 1938 ve 57 rakamları…” 19’un katlarıdır… Bu bir
tesadüf mü? Tesadüf diyemem…
10 Kasımları nasıl idrak ediyoruz? Bir dönemin muhasebesini yaparak
mı? Mutlaka, ama mutlaka tarihin muhasebesini yapalım. Ülkenin işgal
altındaki o acı günleri gözlerimiz önüne getirelim. Geliniz, birlikte
EMPATİ yapalım. O zaman bizler, gerçeklerle yüzleşmiş olacağız.
Rahmetli Şeref Tan’ın bir mısrası hafızama geldi;
“Muhasebesini yaparsak dünün
Hesabını ak alınla veren var.”
En çok neden korkarım, “geçmişini inkâr edenlerden!” Dahası mı,
“ölülerini hayırla yâd etmeyenlerden!” Bahtiyar Vahapzade, (Allah
ondan razı olsun) öyle bir söz söyler ki, “Geçmişine taş atanın
geleceğine gülle atarlar!” Birlikten/ bir olma şuurundan bahsederken,
‘nefsimize gem vuracağız!” Millet olarak, ‘tarihi gerçeklerle
yüzleşeceğiz’
Edebimizi, adabımızı, vakarımızı koruyarak. İnancımız bizlere, “Hüsnü
Zan’da” bulunun der.
Her zaman için, ‘ifrattan kaçacak, orta yola rücu edeceğiz’
Akif, “Kıssadan Hisse” şiirinde ne diyorlar;
“Geçmişten adam hisse kaparmış… Ne masal şey!
Beş bin senelik kıssa yarım hisse mi verdi?
“Tarih”i “tekerrür” diye tarif ediyorlar;
Hiç ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi?”
Günümüzde kibirlenenlere de ‘mevsim gözlüğüyle’ seslenmek istiyorum;
“Bak ibret al yere düşen yaprağa,
Eskiden o da bakardı toprağa.”
Çanakkale tabyalarına baktın mı?
“Dur yolcu! Bilmeden gelip bastığın
Bu toprak, bir devrin battığı yerdir.
Eğil de kulak ver, bu sessiz yığın
Bir vatan kalbinin attığı yerdir.”
Bu vesileyle bir daha Gazi Atatürk ve Silah arkadaşlarını rahmet ve
minnetle anıyorum.
Asrın büyük mütefekkiri, Harput’ta metfun İmam Efendi’nin (bir ömrü
birlikte geçirdiği) yakın arkadaşı; TBMM’de 1. Dönem Ergani
Milletvekili Dede Nüzhet ’in Atatürk İçin yazdığı şiiri paylaşmak
istiyorum;
MUSTAFA KEMAL PAŞA’YA
“Tarihte ser-varaktır, ser safha-yı cemalin.
Kandîl-i nûr-i Hak’tır; ey Mustafa, kemalin.
Estikçe bad-ı nusret, İslâm’a geldi kuvvet,
Verdi semaya ziynet, mevci kızıl hilâlin.
Başından eksik olmaz, seng-i Bela Bilal’in
Bak sayende daimdir, Ezanı Zülcelal'in
Ey Kâbe’nin hadimi, vey ülkemin hamisi
Kâfirleri ürkütür, bile senin hayalin.
Her kişver-i Müslüman, Efkan-ü Hind-ü İran
Akvam-ı ehl-i iman, nalende-yi visalin.
Envar-ı şems-i âlem, kapansın da velakin,
Ayineler kırılsın, göstermesin zevalin.
Bu hak-i pake karşı, ettin feda hayatın
İmdadına yetiştin, bu halk-ı bi-mecalin.
Hariçte sildin ahir, her fitne vü fesadı
Sayende yok vücudu, dâhilde ihtilalin
Sende o hüsn-i niyet, bende bu dua varken,
Hanki teres bükermiş, ol kadd-i nev-nihalin?
Nüzhet, dilin dolaşmış, giysû-yi dil şikâre;
Ol ukdeyi çözer mi, bu nazm-ı bî-me’alin?
Gazi Atatürk için gönül kaleminden süzülen şiirimizi de sizlerle
paylaşmak istiyorum.
10 Kasımlar,
Tarihin anıldığı gün
Koca Türkü bir daha,
Düşüne aldığı gün
Kutlu hatıraların,
Emanet kaldığı gün…
10 Kasımlar,
Tarihin destanlarla, uyandığı gün…
Atanın destanlarla, anıldığı gün…
Hürriyet bedelinin,
Kanla okunduğu gün…
57 yıla sığan bir hayati
Bir daha düşlüyorum,
Bir gergef misali,
Ruhuma isliyorum…
Milletin muradı onda,
Onda çarpıyor yüreği…
Çanakkale’deki ruhla
Erzurum’a tasınmış
Sivas’taki yürekle
Sakarya’ya akınmış…
O akınlar tevhitle,
Bezm-i eleste okunmuş
Zorun çığlık, çığlığa kaldığı,
Esarete isyanı…
Cephelere kağnı yoluyla vardığı
Onurlu duruşa hasret,
O hasretin yazdığı destan
10 Kasımlar
Milletin topyekûn cepheye,
Cepheden Cumhuriyete,
Toprağın kutsi örtüsünden,
Bir çelik irade örgüsünde,
Devlete yürüyüşü destanı…
O destanı bir daha,
Ezberden okuyorum bugün
O iradeyi özleyerek,
Yüreklerimizde anarak…
ATA’YI YÂD ETTİĞİMİZ GÜNDE
Ata’yı yâd ettiğimiz bugünde,
Tefekkür ederim, Çanakkale'yi
Dumlupınar'da hey! Anadolu'yu
Türk'ün son kalesi, Anadolu'yu
Şehitlerim, Gazilerim; On Kasım
Tarihi yaşadığımız, gündeyiz
Akıl, idrak, izan, şuur, son nefes
Ata'yı, yâd ettiğimiz gündeyiz
SAKIN UNUTMA GAZİ ATANI
“Tarihler ismini andığı vakit”
Bir devre mührünü vurdu diyecek
Düşman bağrına dayandığı vakit
Bir metin dağ gibi durdu diyecek
“Ya İstiklâl Ya Ölüm” parolası
Hürriyete giden yolda molası
Milletin özünde yaşar kalesi
O kaleler, vatan yurdu diyecek
Türk’ün başında yaşayan bir deha
Bu millet topyekûn kalkıyor şaha
Dualar! Açılır eller Allah’a;
Yarabbi! Aziz kıl yurdu diyecek
Kökün üstünde gövde, dal verecek
Her dalda çiçek, nice bal verecek
Ey yükselen nesil, bedel verecek!
Canı, kanıyla yoğurdu diyecek!
Bak bir ömre, kim bilir kaç asra bedel
Koyma Yarab! Şu vatanda bir yâd el
Çalış, hizmet eyle, güzel bir ad al
Adıyla yürüyen ordu diyecek!
Her On Kasım, hüzün sarar vatanı
Sakın unutma ha, Gazi Atanı
Hele binlerce kefensiz yatanı
Dualar, âminler sordu diyecek
AYDINLANMA
Aydın insan, aydın şehir yolunda
Yol, uygarlık; bilgiye açılan yol
Dinle, aydınlığa yürüyen insan;
Nezaket, incelik, tavrın, duruşun
Lükse, ihtişama, kaprise kapılma!
Aydın, Türkçe’nin en nezih kavramı
Nişan düşer, aydın marifetiyle
Mana dünyam daha zengin, daha şuurlu
Aydın şehrin münevver insanına
Bedri, selâm olsun aydın bakışa…
ON KASIMLAR
On Kasımlar, Şeb-i Aruz günümüz
Ölüm sadece göçtür, Hak katına,
Vatan sevgisiyle kaynar gönlümüz
Gaza meydanı, şahadet katına
Vuslata ermekle kalır ünümüz
ORDUMUZA
Anadolu, İslâm’ın son kalesi
Son sığınak, Türk’ün son güven yurdu
Yarab! Sen muzaffer eyle, bu ordu;
Kendini Allah’a adayan ordu!
