Uzman Psikologdan uyarı!
Manisa'nın Turgutlu ilçesindeki silahlı saldırının ardından değerlendirmelerde bulunan Uzman Klinik Psikolog Esma Yıldız, çocuklarda davranış değişikliklerinin altında yatan nedenlerin anlaşılmasının önemine dikkat çekerek, 'Bir çocuğun davranışını değiştirmeye çalışmadan önce, o davranışın bize ne anlatmaya çalıştığını anlamamız gerekir' dedi.
Turgutlu ilçesindeki silahlı saldırıda 2'si ağır 11 öğrencinin yaralanmasının ardından, çocuklarda şiddet davranışının psikolojik ve sosyal boyutları yeniden gündeme geldi. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Elazığ Medilines Hastanesi Uzman Klinik Psikologu Esma Yıldız, olayın eğitim ortamlarında güvenlik ve şiddetin önlenmesi konusunu yeniden gündeme taşıdığını belirtti.
Yıldız, "Manisa'nın Turgutlu ilçesinde bir okulun yakınında meydana gelen silahlı saldırı, eğitim ortamlarında güvenlik ve şiddetin önlenmesi konusunu yeniden gündeme taşıdı. Olayda öğrencilerin yaralanması, çocukların ve ailelerin okul ortamında kendilerini güvende hissetmelerinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi" ifadelerini kullandı.
“ŞİDDET TEK BİR NEDENE İNDİRGENEMEZ”
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okulda eğitime ara verilirken, öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik psikososyal destek çalışmalarının başlatıldığını hatırlatan Yıldız, bu tür olayların ardından yalnızca "Ne yapılmalı?" sorusunun değil, "Bu davranışın arkasında hangi psikolojik ve sosyal süreçler olabilir?" sorusunun da ele alınması gerektiğini vurguladı.
Yıldız, şiddet davranışının tek bir nedene indirgenemeyeceğini belirterek, "Öfke, dışlanmışlık, değersizlik, çaresizlik, akran ilişkilerindeki sorunlar, aile içi yaşantılar, çevresel etkenler ve duyguları düzenleme güçlükleri gibi birçok farklı faktör çocuğun davranışlarını etkileyebilir. Bu nedenle her olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi gerekir" dedi.
ÇOCUKLAR DUYGULARINI İFADE EDEMEDİĞİNDE NE OLUYOR?
Çocukların yaşadıkları yoğun duyguları tanımlamakta ve ifade etmekte zorlandıklarını dile getiren Yıldız, bu güçlüklerin bazen içe kapanma, sosyal geri çekilme, öfke patlamaları, kurallara karşı gelme veya saldırgan davranışlar şeklinde ortaya çıkabildiğini söyledi. Ancak bu belirtilerin her çocukta aynı anlama gelmediğini ve tek başına şiddet davranışının habercisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİKLERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN İPUÇLARI
Klinik Psikolog Yıldız, çocuğun davranışlarında belirgin ve süreklilik gösteren değişimlerin yetişkinler tarafından göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek şu ipuçlarını sıraladı:
Ani ve belirgin davranış değişiklikleri
Sosyal çevreden uzaklaşma ve yalnızlaşma
Öfke kontrolünde belirgin güçlük
Akran ilişkilerinde sürekli çatışma
Daha önce görülmeyen yoğun içe kapanma
Duygularını ifade etmekte zorlanma
Yıldız, burada amaçlananın çocuğu etiketlemek ya da her davranışı bir risk göstergesi olarak değerlendirmek olmadığını, asıl amacın davranışın arkasındaki ihtiyacı fark edebilmek olduğunu söyledi.
“ANLAMAK ŞİDDETİ ONAYLAMAK ANLAMINA GELMEZ”
Çocuğa yalnızca "Neden böyle yaptın?" diye sormak yerine, "Son zamanlarda seni zorlayan bir şey var mı?", "Bunu yaşarken ne hissettin?", "Bunun hakkında konuşmak ister misin?" gibi sorularla güvenli bir iletişim alanı oluşturmanın daha işlevsel olabileceğini ifade eden Yıldız, şunları kaydetti:
"Çocukların duygularını ifade edebilmeleri, yaşadıkları sorunları yetişkinlerle paylaşabilmeleri ve ihtiyaç duyduklarında psikolojik destek alabileceklerini bilmeleri koruyucu bir rol taşır. Bununla birlikte, anlamak şiddeti onaylamak anlamına gelmez. Bir çocuğun yaşadığı duygusal ya da sosyal güçlükleri anlamaya çalışmak, şiddet davranışının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Güvenli sınırlar koymak, uygun müdahaleyi yapmak ve gerektiğinde profesyonel destek sağlamak aynı sürecin parçalarıdır."
OKULLARDA GÜVENLİ İKLİM OLUŞTURULMALI
Okullarda şiddetin önlenmesinin yalnızca olay gerçekleştikten sonra müdahale etmekle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Yıldız, çocukların kendilerini güvende hissedebilecekleri, duygularını ifade edebilecekleri ve yardım istemekten çekinmeyecekleri bir okul ikliminin oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Yıldız, sözlerini şöyle tamamladı:
"Çünkü bazen bir çocuğun davranışını değiştirmeye çalışmadan önce, o davranışın bize ne anlatmaya çalıştığını anlamamız gerekir."
