EYT'de az bilinen gerçek: Emeklilik sonrası çalışanlara fazladan hak

EYT kapsamında emekli olduktan sonra aynı işverene bağlı olarak çalışmayı sürdüren işçilerin yıllık izin haklarına ilişkin önemli bir düzenleme netlik kazandı. Buna göre, emeklilik öncesinde aynı işverene bağlı geçen çalışma süreleri, emeklilik sonrası dönemde yıllık izin süresinin hesaplanmasında geçerli sayılıyor. Emeklilik sırasında kullanılmayan izinlerin ücretinin alınmış olması da bu durumu değiştirmiyor. Yargıtay, konuya ilişkin verdiği emsal kararla uygulamayı açık şekilde ortaya koydu. KANUN NE DİYOR?Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre mevzuat, işçinin aynı işverene ait bir ya da birden fazla iş yerinde geçen önceki hizmet sürelerinin, yıllık izne hak kazanma ve izin süresinin belirlenmesinde dikkate alınmasını öngörüyor. EMEKLİLİK SONRASI YILLIK İZİN NASIL HESAPLANIYOR?EYT’den emekli olan işçilerin bir bölümü aynı işverene ait iş yerinde çalışmaya devam ederken, bazıları farklı iş yerlerinde görev alıyor. Bu durum, yıllık izin sürelerinin hesaplanmasında zaman zaman uyuşmazlıklara neden olabiliyor. YARGITAY’DAN EMSAL KARARYargıtay’ın kararına göre, işçinin ilk çalışma döneminde yıllık izinlerini kullanmış olması ya da kullanmadığı izinlerin ücretinin kendisine ödenmiş bulunması, ikinci çalışma döneminde hak kazanacağı yıllık izin süresinin belirlenmesinde önceki kıdeminin dikkate alınmasına engel oluşturmuyor. Yüksek Mahkeme, ikinci dönemdeki yıllık ücretli izin süresinin, önceki çalışma süreleri de hesaba katılarak belirlenmesi gerektiğine hükmetti. 15 YILINI DOLDURAN İŞÇİLER İÇİN 26 GÜN İZİNÖrneğin, aynı iş yerinde 15 yıl çalışan bir işçinin kıdem tazminatını ve kullanmadığı izinlerin parasını alarak EYT kapsamında emekli olduğunu varsayalım. Bu işçi, emeklilik tarihine kadar yılda 20 gün izin hakkına sahipken, emeklilik sonrası aynı işverene bağlı olarak çalışmaya devam ederse toplamda 15 yılı doldurmuş sayılacağı için yılda 26 gün izin hakkı elde ediyor. Emeklilikten sonra çalıştığı her yıl için de 26 günlük izin hakkı kazanıyor. Önceden izin ücretlerinin alınmış olması, bu hesabı etkilemiyor. 50 YAŞ ÜSTÜ ÇALIŞANLAR İÇİN ÖNEMLİ KURALEmekli olan işçi, aynı işverene ait iş yeri yerine başka bir iş yerinde çalışmaya başlarsa, ilk yıllık izin hakkını elde edebilmesi için bir yılını doldurmak zorunda. Ancak kanuna göre 18 yaş ve altındaki işçiler ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanlara verilecek yıllık izin süresi 20 günden az olamıyor. EYT’lilerin büyük çoğunluğunun 50 yaş ve üzerinde olması nedeniyle, yeni bir iş yerinde çalışmaya başlasalar bile en az 20 gün izin hakkından yararlanabiliyorlar. ARALIKLI ÇALIŞMADA İZİN PARASI VE ZAMAN AŞIMIİşçilerin aynı işverene ait iş yerlerinde ya da farklı iş yerlerinde aralıklı olarak çalışmaları, yıllık izne hak kazanma açısından dikkate alınıyor. Kullanılmayan yıllık izin ücretlerinde zaman aşımı süresi, işten ayrılma tarihinden itibaren beş yıl olarak uygulanıyor. Aynı işverenin birden fazla iş yerinde aralıklı çalışanlar için bu süre, son işten ayrıldıkları tarihten itibaren başlıyor. MEVSİMLİK İŞTE İZİN HAKKI YOKBir yıldan kısa süren mevsimlik ya da kampanya işlerinde çalışan işçilerin yıllık izin hakkı bulunmuyor. Başlangıçta mevsimlik işçi olarak çalıştırılan ve daha sonra sürekli kadroya geçen işçinin mevsimlik dönemdeki çalışması kıdem tazminatı hesabında dikkate alınsa da yıllık izin hesabına dahil edilmiyor. YARGITAY’DAN İŞVERENLERE UYARIBazı işverenlerin, aslında yıl boyunca devam eden işlerde çalışan işçilerin sözleşmesini 1-2 ay askıya alarak onları mevsimlik işçi gibi göstermeye çalıştığına dikkat çekiliyor. Yargıtay, bu tür uygulamalarda işvereni haksız buluyor. Yüksek Mahkeme’ye göre bir işin mevsimlik sayılabilmesi için, yapılan işin gerçekten mevsime bağlı olması gerekiyor.