M. Nafiz Koca: Tıklanma uğruna acıdan rant devşiriliyor
Elazığ Basın ve Medya Cemiyeti Başkanı Nafiz Koca, son günlerde kamuoyunda geniş yankı uyandıran Derya Çelik cinayeti üzerinden bazı medya kuruluşlarının haber dilini sert sözlerle eleştirdi.
Elazığ Basın ve Medya Cemiyeti Başkanı Nafiz Koca, kadın cinayetinin özünden uzaklaştırılarak şehirler arası tartışmaya dönüştürülmesinin gazetecilik etiğiyle bağdaşmadığını belirtti. Eşi tarafından öldürülen genç eğitimci Derya Çelik'in ardından yaşanan acının yalnızca ailesini değil, hem Malatya'yı hem de Elazığ'ı derinden etkilediğini belirten M. Nafiz Koca, olayın geride acılı bir aile ve annesiz kalan 4 yaşındaki bir çocuk bıraktığını hatırlattı.
"KADIN CİNAYETİ YERİNE MEMLEKETLER TARTIŞILDI"
Cinayetin birçok basın kuruluşu tarafından haberleştirildiğini ancak bazı yayın organlarının olayı kadın cinayeti perspektifinden değil, coğrafi kimlikler üzerinden ele aldığını ifade eden M. Nafiz Koca, bu yaklaşımın kamuoyunu yanlış yönlendirdiğini söyledi.
“CİNAYETİ DUYURMAKTAN ZİYADE TIKLANMADA ZİRVEYİ NASIL YAKALARIZ AMACINA HİZMET ETMEKTE”
Özellikle dijital medyada tıklanma kaygısıyla hazırlanan haberlerin mesleki sorumluluktan uzaklaştığını kaydeden Nafiz Koca, bazı başlıkların cinayetin kendisini ikinci plana ittiğini dile getirerek, “ Bazı yayın kuruluşları konuyla ilgili yaptıkları haberle kadın cinayetini değil coğrafyayı tartışma konusu yaparak merhume Derya Çelik ismini neredeyse yok saydı. Mesleğimiz adına üzücü. Zira maksadını aşan başlıklarla yapılan bu haberle bir kez daha anladık ki, ölen sadece merhume Derya Çelik değilmiş, birçok insanın 4. Güç olarak bildiği gazetecilik de ölmüş. Özellikle dijital medyada yapılan bu haber bir kadın cinayetini duyurmaktan ziyade tıklanmada zirveyi nasıl yakalarız amacına hizmet etmekte.” İfadelerini kullandı.
"TÜRKİYE GAZETECİLER SENDİKASI'NIN ETİK KURALLARINA AYKIRI"
Köşe yazısında kadın cinayetleri haberlerinde uyulması gereken etik ilkeleri hatırlatan Nafiz Koca, Türkiye Gazeteciler Sendikası'nın kadın cinayetleri haber dili rehberinde kurallar bulunduğunu belirterek, Bu kurallardan biri de; habere başlık atılırken; memleket, din, mezhep suçla bağlantılı değilse başlığa taşınmaz. Komşu ve kardeş şehrimiz Malatya’da yayın yapan; Yeni Malatya isimli bir yayın organı yaptığı cinayet haberine öyle bir başlık atmış ki; akıllara durgunluk veren türden…”değerlendirmesinde bulundu
"BAŞLIK, CİNAYETİ DEĞİL ŞEHİRLERİ KONUŞTURDU"
M. Nafiz Koca'nın eleştirilerinin merkezinde Malatya merkezli bir haber sitesinde kullanılan "Malatyalı Derya Çelik Elazığ'da katledildi" başlığı yer aldı. Söz konusu başlığın ardından haberin yorum bölümünde kadın cinayetini kınayan mesajlardan çok Malatya-Elazığ karşılaştırmalarının öne çıktığını belirten Nafiz Koca, kamuoyunun dikkatinin cinayetten uzaklaştırıldığını söyledi.
Yorumlarda bazı Elazığlıların geçmişte Malatya'ya yapılan yardımları hatırlattığını, bazı Malatyalıların ise cinayet üzerinden Elazığ'a yönelik sert ifadeler kullandığını belirten M. Nafiz Koca, “Kadın cinayetini kınayanlar ile merhumeye rahmet dileyenlerin sayısı parmak sayısından az. Malatya ile Elazığ’ı kıyaslayanların sayısı korkutucu. Kimi Elazığlı yaptığı yorumda depremde biz Malatya’ya ilk koşanlardan idik diyerek yaptıkları iyilikleri başa kakma acziyetine düşmüş, kimi Malatyalı da buradan yazmaya hicap duyacağım ifadelerle yaşanan menfur cinayet üzerinden Elazığ’a kin kusmuş.” dedi
BU BİR GAZETECİLİK DEĞİLDİR
Cinayetin faili ile mağdurun memleketlerinin tartışma konusu yapılmasının yanlış olduğunu ifade eden M. Nafiz Koca, “Gazetecilik sorumluluk ister, bilinç ister. Gazetecilik şuurlu olmayı gerektirir. Dijital ortamda çok tıklanayım diye yapılan haberde bir kadın cinayetini değil de coğrafyayı ortaya atmak gazetecilik değildir. Kaldı ki merhumenin hayattan koparılması ailesi kadar Elazığlıları da derinden üzmüştür. Bir insan çocuğunun annesine kıyacak kadar canileşip yürekleri yakmışsa bunda memleketlerin bir rolü yoktur. Dolayısıyla bu haber yapılacaksa kadın cinayetlerini tema etmeli, merhuma Derya Çelik ismi unutturulmamalı.”değerlendirmesinde bulundu.
"TIKLANMA UĞRUNA ACIDAN RANT DEVŞİRİLİYOR"
Dijital medyada bazı yayınların sosyal medya etkileşimi ve tıklanma kaygısıyla hareket ettiğini belirten M. Nafiz Koca, kullanılan "Malatyalı" ifadesinin algoritmaları harekete geçirecek şekilde tercih edildiğini kaydetti.
Bu yaklaşımın mikro milliyetçiliği körüklediğini belirten M. Nafiz Koca, asıl konuşulması gereken kadın cinayetinin ve hayatını kaybeden Derya Çelik'in geri planda bırakıldığını söyleyerek, “ Bir ailenin ocağına ateş düşmüş, masum bir kız çocuğu annesine doyamadan öksüz kalmış, doğduğu memleket hemşehrisi katledilmiş diye kahrolurken yaşadığı memlekette öğrencileri başta olmak üzere herkes bir kadını, bir eğitimciyi kaybetmenin hüznünü yaşıyor bir yayın organı da tıklanma peşinde. Bilinç, sorumluluk ve meslek ahlakı olmayınca ne yazık ki geriye acıdan rant devşirme kalıyor. Zira “Derya Çelik Öldürüldü” başlığını atsalar tık almayacaklar. “Malatyalı” kavramı algoritmayı kudurtacak, sosyal paylaşım platformlarını şaha kaldıracak, mikro milliyetçilik azacak, olan ocağına ateş düşen aileye olacak. Öyle de oldu zaten.”ifadelerini kullandı.
"ÖLEN SADECE DERYA ÇELİK DEĞİL, GAZETECİLİK DE"
Yazısının sonunda gazetecilik mesleğinin temel ilkelerine dikkat çeken Nafiz Koca, kadın cinayeti haberlerinde mağdurun kimliğinin ve yaşanan trajedinin ön plana çıkarılması gerektiğini ifade etti.
Failin olayın hemen ardından güvenlik güçleri tarafından yakalandığını hatırlatan Koca, memleket bilgisinin soruşturma açısından herhangi bir zorunluluk taşımadığını belirterek, "Tıklanma uğruna yapılan bu yaklaşım gazetecilik değil, düpedüz densizliktir" değerlendirmesinde bulundu.
