Elazığlılar dikkat! Uzmanından 'Sıcak çarpması değil, kalp krizi' uyarısı
Fırat Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Akbulut, iklim değişikliğinin artık çevre sorunu olmaktan çıkıp doğrudan kalp sağlığını tehdit eden bir halk sağlığı krizine dönüştüğünü söyledi. Sıcaklıktaki her 1 derecelik artışın kalp damar ölümlerini yüzde 2,1 oranında yükselttiğini belirten Akbulut, özellikle tansiyon ve kan sulandırıcı ilaç kullananları bekleyen gizli tehlikeye dikkat çekti.
Prof. Dr. Mehmet Akbulut, yaptığı açıklamada küresel ısınmanın yalnızca buzulları eritmediğini, aynı zamanda hastanelerin acil servislerini de doldurduğunu ifade etti. 1950'li yıllardan bu yana sıcak hava dalgalarının süresinde ve şiddetinde yaşanan dramatik artışa dikkat çeken Akbulut, Avrupa'nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası haline geldiğini vurguladı. Bu değişimin somut bedelinin ise can kayıpları olduğunu belirten uzman isim, "Tüm önleyici çalışmalara rağmen yalnızca 2022 yılında Avrupa'da aşırı sıcaklara bağlı olarak 60 binden fazla kişi yaşamını yitirdi. Bu artık bir doğa olayı değer, süreklilik kazanan bir halk sağlığı faciasıdır" dedi. Küresel ölçekte ise yüksek sıcaklıklar nedeniyle her yıl yaklaşık 17,5 milyon sağlıklı yaşam yılının kaybedildiğini sözlerine ekledi.
'VÜCUT SUSUZ KALINCA KALP VURUYOR' – HER DERECE CAN ALIYOR
Sıcaklıkların kalp ve damar sistemi üzerindeki yıkıcı etkilerini detaylandıran Prof. Dr. Akbulut, çarpıcı istatistikler paylaştı. Yapılan araştırmalara göre, yerel eşik değerlerin üzerindeki her 1 derecelik sıcaklık artışı, kalp-damar hastalıklarına bağlı ölümleri yüzde 2,1 oranında artırıyor. Bu oranın inme hastalarında yüzde 3,8’e, akut koroner sendromlarda ise yüzde 3,5’e fırladığını belirten Akbulut, süreci şöyle anlattı:
"Sıcak havalarda damarlar genişler, kan periferde göllenir. Kalp bu durumu telafi etmek için daha hızlı atmak zorunda kalır. Üstüne bir de terlemeyle oluşan sıvı kaybı eklenince damar içi hacim azalır, kan yoğunlaşır. Bu durum, kalp krizinden çoklu organ yetmezliğine kadar giden bir zincirleme reaksiyonu tetikler."
'ÇİFTE DARBE' UYARISI VE İLAÇ KULLANANLAR İÇİN KRİTİK RİSK
Prof. Dr. Akbulut, sıcaklık artışının tek başına tehlikeli olmadığını, hava kirliliği ile birleştiğinde adeta "çifte darbe" oluşturduğunu söyledi. Isının ozon seviyesini yükselterek kirleticilerin toksik etkisini artırdığını ve bunun kalbin ısı düzenleme mekanizmasını bozduğunu ifade etti.
En dikkat çekici uyarı ise ilaç kullanan hastalara geldi. Sıcak havalarda özellikle antitrombosit (kan sulandırıcı) ve beta bloker (tansiyon) ilaçları kullananlarda ölümcül olmayan kalp krizi riskinin anlamlı derecede arttığını belirten Akbulut, "Bu iki ilacın birlikte kullanımında risk yüzde 75'e kadar çıkabiliyor. Bu tehdit yalnızca 65 yaş üstünü değil, 25-59 yaş arasındaki bireyleri de yakından ilgilendiriyor" dedi. Ayrıca, bu riskin toplumda eşit dağılmadığının altını çizen Akbulut, düşük sosyoekonomik düzeydeki vatandaşların yeşil alan azlığı ve kentsel ısı adası etkisi nedeniyle çok daha büyük bir tehdit altında olduğunu sözlerine ekledi.
