Çin'in 'Yapay Güneş'i nükleer füzyonda kritik sınırı aştı
Çinli bilim insanları, nükleer füzyon enerjisinde bugüne kadar aşılamadığı kabul edilen en zorlu eşiklerden birini geçtiklerini açıkladı. Çin Bilimler Akademisi araştırmacıları, 'Yapay Güneş' olarak bilinen deneysel nükleer füzyon reaktöründe teorik bir sınırın ötesine geçildiğini duyurdu.
Nükleer füzyon, tehlikeli radyoaktif atık üretmeden neredeyse sınırsız ve temiz enerji sağlama potansiyeli nedeniyle uzun süredir “temiz enerjinin kutsal kasesi” olarak görülüyor. Süreç, Güneş’in çekirdeğinde gerçekleşen doğal tepkimeleri taklit ediyor. Ancak bu tepkimeleri Dünya’da büyük ölçekte ve kararlı bir şekilde sürdürebilmek, bugüne kadar mümkün olmadı.
Son yıllarda füzyon alanında önemli ilerlemeler kaydedilirken, Çin Bilimler Akademisi’ne ait Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktörü de dikkat çekici rekorlara imza attı. Geçen yıl EAST, 1000 saniyeden uzun süre kesintisiz çalışarak önemli bir eşiği aşmıştı. Bu rekor daha sonra Fransa’daki WEST reaktörü tarafından kırıldı.
Ancak bugüne kadar yapılan tüm deneyler, plazmanın belirli bir yoğunluğun üzerine çıktığında kararsız hale gelmesine yol açan ve “Greenwald Limiti” olarak bilinen teorik sınıra takılıyordu. Çinli araştırmacılar, “plazma-duvar öz örgütlenmesi” adı verilen yeni bir yöntem sayesinde bu sınırı aşmayı başardıklarını açıkladı. Yeni teknikle plazmanın çok daha yüksek yoğunluklarda dahi kararlı biçimde tutulabildiği belirtildi.
Araştırmacılara göre bu başarı, tokamak tipi reaktörlerde ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarını genişletmek için uygulanabilir bir yol sunuyor. Ekip, yöntemi EAST reaktöründe yüksek performanslı plazma koşulları altında yeniden deneyerek sonuçları doğrulamayı hedefliyor.
Çalışmanın sonuçları, saygın akademik dergilerden Science Advances’ta yayımlandı.
