Bu rahatsızlığı olanlar yaş şartı olmadan emekli olabiliyor
SGK uygulamalarına ilişkin yapılan son değerlendirmeler, belirli sağlık sorunları bulunan sigortalılar için erken emeklilik imkanlarının yeniden gündeme geldiğini ortaya koydu. Uzmanlar, bazı durumlarda yaş şartı aranmaksızın emeklilik yolunun açılabileceğine dikkat çekiyor.
SGK Uzmanı İsa Karakaş, yaptığı açıklamada özellikle psikiyatrik rahatsızlıkların da erken emeklilik kapsamında değerlendirilebildiğini vurguladı. Karakaş, sistemde yalnızca fiziksel hastalıkların değil, ruhsal ve zihinsel rahatsızlıkların da ciddi iş gücü kaybına yol açması halinde emeklilik hakkı doğurabileceğini ifade etti.
Resmî SGK verilerine göre, malulen emeklilik başvurularında psikiyatrik hastalıklar önemli bir yer tutuyor. En fazla başvurunun kanser hastalıklarının ardından ruh sağlığına ilişkin rahatsızlıklardan geldiği belirtiliyor. Bu durum, psikolojik hastalıkların çalışma hayatı üzerindeki etkisini de ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre malulen emeklilik sisteminde en dikkat çekici unsur, yaş şartının tamamen kaldırılmış olması. Belirli oranlarda iş gücü kaybı yaşayan sigortalılar, yeterli prim ve sigortalılık süresini tamamlamaları halinde erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.
İsa Karakaş, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Malulen emeklilikte yaş şartı aranmaz. Gerekli prim ve sigortalılık süresi sağlandığında, sadece fiziksel değil psikolojik hastalıklar da bu kapsama girer” ifadelerini kullandı.
Malulen emeklilikten yararlanmak isteyen sigortalılar için temel kriterler şu şekilde sıralanıyor:
En az %60 oranında iş gücü kaybı
En az 10 yıl sigortalılık süresi
En az 1800 gün prim ödemesi
Ancak kişinin başkasının bakımına muhtaç durumda olması halinde, 10 yıllık sigortalılık şartı aranmadan yalnızca 1800 gün prim ile emeklilik mümkün olabiliyor.
Bu kapsamda emekli olan vatandaşlar, düzenli maaş alma hakkının yanı sıra sağlık hizmetlerinden de ömür boyu yararlanabiliyor.
Engelli emekliliği de alternatif oluşturuyor
Hastalığın sigorta başlangıcından sonra ortaya çıkması durumunda ise engelli emekliliği seçeneği devreye giriyor. Bu sistemde:
En az %40 oranında iş gücü kaybı yeterli kabul ediliyor
Sigortalılık süresi 15 ila 18 yıl arasında değişiyor
Prim gün sayısı 3600 ile 4680 gün arasında değişkenlik gösteriyor
Uzmanlar, emeklilik türünün belirlenmesinde en kritik unsurun hastalığın ortaya çıkış zamanı olduğuna dikkat çekiyor. Sigorta başlangıcından önce var olan hastalıklar malulen emeklilik kapsamına alınmazken, sigorta sonrasında gelişen rahatsızlıklar için hem malulen hem de engelli emekliliği seçenekleri değerlendirilebiliyor.
SGK Uzmanı İsa Karakaş, vatandaşlara haklarını takip etmeleri yönünde çağrıda bulunarak, “Ciddi sağlık sorunları yaşayan vatandaşlarımız SGK’ya başvurarak süreçlerini başlatmalı. Emeklilik yalnızca maddi bir hak değil, aynı zamanda yaşam kalitesini doğrudan etkileyen bir güvence sistemidir” dedi.
Uzmanlara göre, özellikle psikolojik rahatsızlıklar konusunda farkındalığın artması, çok sayıda sigortalı için erken emeklilik yolunu açabilecek önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
