Bayram hareketliliği yok
Ramazan Bayramı'na sayılı günler kala Elazığ'da tarihi Kapalı Çarşı'da beklenen hareketlilik bu yıl yaşanmadı. Çarşı esnafı, geçmiş yıllarda bayram öncesi oluşan yoğunluğun yerini daha sakin bir atmosfere bıraktığını belirtti. Esnaflar, özellikle son dönemde yaşanan ekonomik sıkıntıların vatandaşların alışveriş alışkanlıklarını etkilediğini ifade ederek, alım gücündeki düşüşe dikkat çekti.
Ramazan Bayramı’na sayılı günler kala Elazığ’da tarihi Kapalı Çarşı’da beklenen hareketlilik bu yıl yaşanmadı. Bayram hazırlıkları kapsamında alışverişe çıkanların sayısının azaldığını söyleyen esnaf, satışların da önceki yıllara kıyasla gerilediğini dile getirdi.
PİYASA DURGUN
Ercan Ayakkabı sahibi Ahmet Ercan, piyasalardaki durgunluğun satışlara ciddi şekilde yansıdığını belirtti.
İşlerin eskiye göre oldukça düştüğünü ifade eden Ercan, vatandaşın alım gücünün azaldığını ve bu nedenle lükse yönelmediğini söyledi.
“Satışlar durgun. Eski işler hiçbir zaman yok artık. Piyasa zaten ortada, milletin alım gücü kalmadı. Eskiden bayramlarda burada 5-10 kişi çalıştırıyorduk, şimdi bir kişi bile fazla geliyor” diyen Ercan, özellikle bayram dönemlerindeki hareketliliğin tamamen kaybolduğunu dile getirdi. Şu an işler ortalama seviyede ama eski bayramlardaki gibi satış yapmak mümkün değil. Öyle bir bayramı tekrar görmek artık mucize olur” ifadelerini kullandı. Pandemi sonrası sürecin esnafı derinden etkilediğini söyleyen Ercan, “3-5 yıldır işler böyle. Pandemiden sonra ciddi bir düşüş yaşadık. Ben 50 yıllık esnafım, hayatımda böyle bir dönem görmedim” şeklinde konuştu.
ESKİ BAYRAMLAR ARTIK YOK
İkizler baharat sahibi olan Gani Bakırcı ise bayram alışverişlerinin eski canlılığını kaybettiğini belirterek, özellikle pandemi sonrası sürecin piyasayı ciddi şekilde etkilediğini söyledi.
“Eski bayramlar artık yok. Pandemiden sonra dünyada bir değişiklik oldu, hiçbir şey eskisi gibi değil” diyen Bakırcı, geçmiş yıllardaki yoğunluğu aradıklarını ifade etti. “Eskiden Kapalı Çarşı’da iğne atsan yere düşmezdi. O yoğunluk şu anda yok. Gerçekten eski bayramlar kalmadı. Alışveriş alışkanlıklarının da değiştiğini dile getiren Bakırcı, “Eskiden köylüler geldiğinde 10-15 kilo şeker alırlardı, şimdi bu miktar 1-2 kiloya kadar düştü. Açıkçası kimse eskisi gibi alışveriş yapmıyor. Eskiden bayramlarda ürünler bir çırpıda tükenirdi, şimdi raflarda ürün kalıyor, satışlar çok düşük.” ifadelerini kullandı.
HALKIN ALIM GÜCÜ AZALDI, MÜŞTERİLER DAHA TEMKİNLİ DAVRANIYOR
Hazardağlı Peynircilik’ten Serdal Adalı, eski bayramların çok daha kalabalık geçtiğini, ancak peynir ve tatlı satışlarının hâlâ iyi olduğunu belirtti.
“Biz peynir grubundayız, çok şükür işlerimiz iyidir, peynirler satılıyor” diyen Adalı, eski bayramlarda çarşının daha hareketli olduğunu, kadayıf ve diğer tatlı satışlarının da güzel gittiğini söyledi. Evde yapılan tatlıların daha organik ve değerli olduğunu vurgulayan Adalı, “Bir kilo tatlıya bir servet veriliyor, evde yapılan tatlı daha sağlıklı” ifadelerini kullandı. Bayram süresince satışların devam etmesini beklediklerini de dile getirdi. Adalı, maliyetlerin arttığını ve ürün fiyatlarını yükseltmek zorunda kaldıklarını belirtti. “Halkın alım gücü azaldı, müşteriler daha temkinli davranıyor, bu da satışlarımızı etkiliyor” dedi. Ayrıca, bayramların ekonomiye katkısının eskisi kadar yüksek olmadığını, yine de sezonluk hareketliliğin esnaf için önemli olduğunu sözlerine ekledi.
KADAYIF BİLE NEREDEYSE HİÇ SATILMIYOR
Esnaf Mahmut Emre Sevinç ise bayram öncesi peynir talebinde farklılıklar olduğunu belirtti.
“Millet börek yapmak için peynir arıyor, peynirli ekmek için alıyorlar. Bir zamanlar koyun peynirleri de yoğun şekilde satılırdı, şimdi talep üzerine bir hafta, iki haftaya da keçi peynirleri çıkarıyoruz” dedi. Sevinç, geçmiş yıllarla kıyasladığında satışların ciddi şekilde düştüğünü ifade ederek, “Çocukluğumdan beri bu çarşıdayım, üç-dört sene önce bayrama son iki-üç gün kala günde 300-400 kilo satardım. Şu an ise kadayıf bile neredeyse hiç satılmıyor” ifadelerini kullandı.
HALKIN ALIM GÜCÜ SINIRLI
Saray Gıda sahibi Mehmet Mızrak da bayramın serin geçmesinin satışlara olumlu yansıdığını ifade ederek,
“Yazın sıcakta insanlar alışveriş yapmaya pek yanaşmıyor, hava serin olunca işler biraz hareketleniyor. Hamdolsun, şükür, idare ediyoruz” dedi. Esnaf, kış aylarında kadayıf, şeker ve peynir gibi ürünlere talebin arttığını, yazın ise satışların düşük seyrettiğini vurgularken, ekonomik açıdan halkın alım gücünün sınırlı olduğunu ve buna bağlı olarak satışların mevsime göre değiştiğini de sözlerine ekledi.
ESKİSİ GİBİ BİR KALABALIK YOK, GELENEKLERİMİZ DE GİT GİDE KISITLANIYOR
Candur Gıda işletme sahibi Can Enes Dur, geçen seneye göre bayram alışverişlerinin daha durgun geçtiğini söyledi.
“Bayramlar daha kötü, şekerler eskisi gibi satılmıyor. Eskisi gibi bir kalabalık yok, geleneklerimiz de git gide kısıtlanıyor. Şekerler çoğu zaman elimizde patlıyor, çoğu zaman sattığımızı Kurban Bayramı’na bırakıyoruz. Eski bayramlarda genellikle şeker satılırdı, şimdi kimse şekere dönmüyor, peynir ürünleri satılıyor. İndirimli fiyatlarımız da var; 250, 200, 100 liralık şekerlerimiz var. Ama millet kaliteye bakıyor, ben de tercih ederim; gidip yüz liralık şeker yerine markalıyı alıyor, yüz lira fazlasını veriyor” ifadelerini kullandı. Esnaf, satışların geçen seneye ve önceki yıllara göre durgun olduğunu vurgularken, ekonomik koşulların ve tüketici alışkanlıklarının bayram alışverişlerini doğrudan etkilediğini sözlerine ekledi.
KAHVE, ÖNCELİKLİ TERCİH OLUYOR
Harput Dibek standı Deniz Dinler, bayram döneminde kahve satışlarının geçen yıla göre önemli ölçüde arttığını belirtti. Özellikle misafirliklere gideceklerin öncelikli tercihi olan kahve, yarım kilo ve bir kilo paket kampanyalarıyla büyük ilgi görüyor.
Dinler, “Müşterilerimiz kampanyalardan çok memnun. Kahve, hatır ve gönül meselesi olarak misafirliklerde öncelikli tercih oluyor. Bu nedenle satışlarımız geçen yıla göre daha yüksek” dedi. Geçen yıl hava koşulları ve sıcaklıklar nedeniyle Ramazan döneminde satışların biraz düştüğünü ifade eden Dinler, “Geçen yıla göre satış oranlarımız daha yüksek. Geçen yıl belki hava koşulları veya iklim şartları nedeniyle Ramazan’da satışlar biraz etkilenmişti, insanlar zor geliyordu. Ama şu an mevsim uygun ve insanlar rahatça geliyor.”
SATIŞLAR HER SENE BAYRAMA ORANLA AZALIYOR
Halk Ucuzluk Giyim mağazası işletme sahibi Hatice Dağ ise Ramazan döneminde satışlarda düşüş yaşandığını belirtti.
Dağ, “Hem hava koşullarının kötü olması hem de ekonomik nedenlerden dolayı satışlar azaldı. İnsanlar eskiden bayramlık alır, bayram heyecanı ile alışverişe çıkardı; artık o gelenek yavaş yavaş ortadan kayboluyor gibi. Satışlar her sene bayrama oranla azalıyor” dedi.
Kadın ve çocuk ürünlerinde bir nebze satışlarının olduğunu ifade eden Dağ, “Erkek ürünleri artık çok satılmadığı için talep olmadığı adına almıyorum. Eskiden Ramazan 10 gün kala dükkânımızı akşam açardık, fakat şimdi 3 gün kala açıyoruz. Bu da işlerin düştüğünü gösteriyor” şeklinde konuştu. Dağ, sözlerini, “Kısaca söylemek gerekirse işlerimiz eski bayramlara göre azaldı, özellikle pandemiden önce işlerimiz çok daha iyiydi” diyerek tamamladı.
Kasap Süleyman Yılmaz ise son olarak et fiyatlarının biraz artmasından dolayı tavuğa daha fazla talep var. Çok şükür bizim için bereketli geçti. Arife günümüz daha yoğun geçecek diye düşünüyorum diye ifade etti.
