Sosyolojik bağlamda çocukluk ve hobi
Rüveyda Sadak
Günlük hayatta hobi olarak gerçekleştirilen birtakım alışkanlıklar vardır. Bunlardan biridir geleneksel olarak yorumlanan, örgü… Nitekim hobi diyerek geçiştirilmemeli. Yapılan bir araştırma, toplumda bilinen bireysel hobilerin sağlıklı yaşam için önemli olduğunu ifade ediyor. Hobi, geleneksel toplumda alışkanlık haline gelen doğal bir aktivite olmuştur. İçeriğindeki doğallık ile bilinen örgü, bahçecilik, sebze-meyve ekimi ve benzeri geleneksel değerlerin kişiye ve dolayısıyla toplum için faydalı olduğu konusunda hemfikir bir gerçeklik sağlar. Çağın bilinen sorunlarından biri olan stresi azaltabilen bir faktör olarak herhangi bir hobi, zihne yönelik dikkate dair bir zindelik oluşturuyor. Nostalji, televizyon ve sosyal medyanın yapaylığına karşın birtakım geleneksel aktivitelerle üretebilmenin, iyi bir sebep olduğunu geçmiş yılların şimdiki düzenleme şeklinden bahsediyor. Nedir, oyun… Oyun, gerçek ve geleneksel olan çocuk oyunlarını samimiyetle uygulayabilmektir. Oyun oynamak için itina ile dizilen oyuncakların eğlenceli bir şekilde oyun haline getirilebilmesidir. Doğallıktır, arkadaşlık ve gerçektir, çocuk olmanın resmidir. Ev mekânında oluşturulan oyunların, çocuk masumiyetidir. Modern dönemde organik oyuncakların yerine makineleşme sürecinin beraberinde getirdiği küçük ebatlarla oluşturulan ekran (telefon, sosyal medya) karşısında, yapay ışık yansımasını seyreden ekran komutlarına uyum sağlamanın gelenekselden uzak yapısıdır. Çocuk olmak, bayramda bir şeker ve bir oyun ile keyifli olabilmektir. Hâlbuki yapay bir hobi biçiminde oluşan ekran alışkanlığı, çocukluğun sosyolojik gelişim sürecindeki doğal ve eğlenceli oyunlar yerine, yapay oyunların izleyicisi olmaktan değil, sürekli alışkanlık haline getirilen doğal uygulanabilirliğiyle yapılan bir hobi olarak tanımlanmalı. Oyun kapsamında bir hobi deyince çok çeşitli örnekler mevcuttur. Nitekim hepimiz biliriz ki ‘İsim-şehir...’ gelenekselleşen bir oyundur. Söz konusu her yaştan bireyin kolayca oynayabileceği bir oyundur, isim-şehir… Hobi kavramı böylece boş vaktin dahil olduğu organik bütünlüğü örneklendirir ve bir hobi olmaktan ziyade apayrı bir verimli zaman tasarrufuna dönüşür. Bu kavram, sadelik olur, şekillerle meydana gelen bir sanat olur ve meydana gelen, sosyolojik bir keyif olur, gülümsetir. Mesela yapılan araştırmaya göre örgü… Ya da çeşitlerinin artırılabildiği bir başka boş zaman uğraşısı, aynı zamanda dinlendirici etkiye sahip olan bir tür terapidir. Teknolojinin başkalaştığı modern çağın bir tür sorumluluğa dönüştüğü ekran karşısındaki vakit kavramı, içinde organik olan her uğraş için ideal bir alışkanlık oluşturmalı. Doğanın doğal ortamında harcanan zaman, bireyi doğal ortam içinde yapılan yürüyüşün kişiye sağlayacağı faydanın aksi mümkün değildir. Teknolojinin, toplum hayatındaki önemli duyarlılıklarından olmuştur sosyal platformlara dair harcanan vakit. Ve saatler boyu ekran karşısındaki bireyin elde edeceği başka bir egzersiz olmadığına göre saatleri belirsiz şekilde neticelendiren ekran alışkanlığı, önceleri televizyon ile ve günümüzde ise telefonların bir tık kolaylığında, var olan fazla vakti, saatlerce harcanan bir boşluğa bırakıyor. Sonrasında boş zaman alışkanlığı biçiminde yaygın bir tasarrufa dönüşüyor. Ağaç, çiçek ve benzer tabiatın doğallığını izlerken ifade edilen rahatlığı hangi yapay oluşum sağlayabilir. Bir kelebeği doğal ortamında seyrederken ortaya çıkan fotoğrafı, gerçek haliyle birebir resmedebilecek bir makine bir gerçeklik var mıdır, dolayısıyla yoktur. Doğanın fayda sağladığı bilumum değerli alışkanlıklardan bahsettik. Doğal olan hiçbir nesne oluşum, yapay değildir. Yapay, modernin doğallıktan uzak seyridir. Doğal bir hobinin tanımladığı gerçektir, faydanın yansıttığı değerdir.