Son zamanlarda ne yazık ki “İki Dirhem Bir Çekirdek” giyinen insanların sayısı azaldı. Bu giriş cümlemi okuyanlar hemen bana kızmayın bu cümlemdeki kastım marka ya da pahalı giyecekler giyinmek değil. Titiz giyinmek ve insanların kendine yakışan usturuplu şeyler giyinmesinden bahsediyorum. Zaten marka merakı bizim kuşakta yok. Ama ne yazık ki bu hastalık gençlerde var.
Yaşını başını almış insanların eskiden bahsetmeleri bazen eleştirilir. Büyükler eskileri anlatırken amaçları hep eskide kalmak ya da sıkıntılı günlere özlem duymak değildir. Yeni güzel günler görüp yaşamak herkesin temennisidir. Gençlere eskilerden zaman zaman bahsetmek gerekir. Yamalı pantolonların giyildiği dönemlerden. Eskiden küçük kardeşlerin yeni kıyafetler değil de daha çok büyüklerinin küçülmüş kıyafetlerini giyerek büyüdüklerini yeni neslin bilmesi, öğrenmesi gerekiyor. Belki bu sayede ellerindeki imkanların ve nimetlerin kıymetini bilirler. Geçmişine bakmayanlar, gelecekleri ile ilgili rüzgârı bulamazlar.
Yazı başlığını “iki dirhem bir çekirdek” diye atmışım ya biraz da sizlere bunun ne çekirdeği olduğunu, bu sözün nereden geldiğini anlatayım. “Keçiboynuzun Yunanca adı keration, İngilizce carob, Arapça ise kırrat. Keçiboynuzun tohumu yüzyıllar boyunca elmas ölçmek için kullanmış. Elmaslar keçiboynuzu ile tartılarak satılırmış. Bundan dolayı keçiboynuzu çekirdeği, “karat” denilen ölçüye adını vermiş. Karat pırlanta, elmas gibi değerli madenlerin ölçüsüdür. Keçiboynuzu çekirdeği doğada ağırlığı değişmeyen bir tohumdur. İçine su alma olasılığı çok azdır. Diğer bir özelliği, meyvesinden çıktıktan sonra sabit ağırlığını çok uzun süre korumasıdır. Keçiboynuzu çekirdeği Osmanlı döneminde ağırlık ölçüsü olarak kullanılmış. Dört çekirdek bir dirhemmiş. Bir dirhem, üç gram ağırlığı temsil edermiş. Sert, düzgün yüzeyli, olağandan farklı bir çekirdek. Farklı, düzgün giyinen kişilere de "iki dirhem bir çekirdek" denmesi buradan gelirmiş.
Bazen günlük hayatta kullandığımız kelimelerin, cümlelerin, atasözlerinin ve deyimlerin anlamlarını bilip bilmeden kullanıyoruz. Merak edip araştırma gereği duymuyoruz. Öyle oluyor ki kendimizi gülünç duruma bile düşürebiliyoruz.
Ağzımızdan çıkan kelimeleri ve cümleleri bilmemiz ve kulağımızın bunları duyması dileğiyle sağlıcakla kalın.
