Yapay zeka NASA Arşivinde 1300 gizemli gök cismi tespit etti
Yapay zeka destekli bir analiz, NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu arşivinde daha önce fark edilmemiş 1300'den fazla sıra dışı gök cismini ortaya çıkardı.
Bir astronomi ekibi, NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu’na ait dev veri arşivini yapay zeka destekli yeni bir yöntemle tarayarak dikkat çekici keşiflere imza attı. Yaklaşık 100 milyon görüntü, yalnızca iki buçuk günde analiz edildi ve 1300’den fazla sıra dışı gök cismi belirlendi.
Tespit edilen nesnelerin 800’den fazlasının daha önce bilimsel kayıtlara geçmediği açıklandı. Araştırmada, çarpışan galaksiler, kütleçekimsel mercekler ve halka galaksiler gibi nadir kozmik yapılar öne çıktı.
Avrupa Uzay Ajansı’ndan (ESA) David O’Ryan ve Pablo Gómez, Hubble’ın onlarca yıla yayılan devasa veri hacminin insan gözüyle analiz edilmesinin aylar hatta yıllar sürebileceğine dikkat çekerek, bu soruna çözüm olarak yapay zeka tabanlı bir araç geliştirdi.
Araştırmacılar, Hubble Legacy Archive üzerinde test edilen bu sistem sayesinde, Hubble’ın 35 yılı aşkın görev süresi boyunca toplanan on binlerce veri setini kısa sürede taramayı başardı.
Çalışmanın başyazarı David O’Ryan, Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanan makalede, “Hubble Uzay Teleskobu’nun arşiv gözlemleri, içinde astrofizik anomalilerin bulunabileceği gerçek bir hazine barındırıyor” ifadelerini kullandı.
Araştırmacılar, AnomalyMatch adını verdikleri ve insan beyninden esinlenen bir sinir ağı geliştirdi. Bu yapay zeka sistemi, nadir kozmik nesneleri tanıyacak şekilde eğitildi ve arşivdeki yaklaşık 100 milyon küçük görüntü parçasını sistematik olarak taradı.
Bu çalışma, Hubble arşivinin ilk kez astrofizik anomaliler açısından kapsamlı biçimde incelenmesi anlamına geliyor.
Yapay zekanın en sıra dışı olarak işaretlediği nesneler, araştırmacılar tarafından tek tek incelendi. İncelemeler sonucunda 1300’den fazla gerçek anomali doğrulanırken, bunların 800’den fazlasının bilim dünyası için tamamen yeni olduğu belirtildi.
Keşfedilen nesneler arasında birleşme sürecindeki galaksiler, uzun gaz ve yıldız kuyruklarına sahip yapılar, kütleçekimsel mercekler, dev yıldız kümeleri, gazdan “dokunaçları” olan galaksiler ve gezegen oluşum diskleri yer aldı. Ayrıca mevcut sınıflandırmalara uymayan, tamamen gizemli onlarca nesne de tespit edildi.
