Konut sorununa bir neşter daha
Türkiye'de dar gelirli vatandaşlara yönelik hazırlanan 500 bin sosyal konut projesinin ardından orta gelir gurubunun ev sahibi olma sorununu çözecek yeni bir düzenleme üzerinde çalışılıyor. Şimdiden inşaata bağlı tüm sektörü heyecanlandıran proje ile yeni konut kredi modeli, ilk kez ev sahibi olacak vatandaşlar için düşük faiz, uzun vade ve daha erişilebilir ödeme koşulları sunmayı hedefliyor. Yeni düzenleme hayata geçerse, özellikle orta gelirli aileler için konut sahibi olmak yeniden ulaşılabilir hale gelecek.
Koronavirüs pandemisi ile başlayan ekonomideki kara günlerin geride kalması için her seferinde işaret edilen 2026 ve 2027 yılları ilk somut meyvelerini verecek gibi görünüyor.
Ekonomideki kötü gidişatın neden olduğu kira ve konut alım sorunlarını çözmek için büyük bir irade ortaya koyan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatı ile yeni bir düzenleme gündemde.
Türkiye’de yükselen konut fiyatları ve artan kredi faizleri nedeniyle ev sahibi olmak son yıllarda milyonlarca vatandaş için ertelenen bir hedefe dönüşürken, hükümetin gündemindeki “ilk kez ev alacaklara özel kredi kolaylığı” çalışması, konut piyasasında dengeleri değiştirebilecek nitelikte bir adım olarak değerlendiriliyor. Yeni model, özellikle dar ve orta gelir grubuna mensup ailelerin ev sahibi olmasını kolaylaştırmayı amaçlarken, sektörde de hareketlilik yaratması bekleniyor.
MEVCUT ŞARTLAR KONUTA ULAŞIMI ZORLAŞTIRIYOR
Türkiye’de ilk kez ev alacaklar, sıfır konut alacaksa evin değerine ve enerji sınıfına göre değişmekle birlikte yüzde 90’a kadar kredi kullanabiliyor. Ancak rakam yükselip enerji sınıfı gerileyince oran yüzde 50’ye kadar geriliyor. Faizlerin ve konut fiyatlarının yüksek olması konut edinimi de bir hayli zorlaştırıyor.
TEMEL HEDEF FİNANSMANA ERİŞİM
Yeni kredi paketiyle temel hedef, ilk kez konut alacak vatandaşların finansmana erişimini kolaylaştırmak olarak öne çıkıyor. Mevcut kredi sisteminde yüksek faiz oranları ve kısa vadeler, ev sahibi olmayı büyük ölçüde zorlaştırırken, planlanan düzenleme ile bu engellerin önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.
Ekonomi yönetiminin masasında yer alan taslak çalışmaya göre, faiz oranlarının düşürülmesi, vade süresinin uzatılması ve bankaların kredi verme kapasitesinin artırılması planlanıyor. Böylece hem vatandaşların aylık ödeme yükünün hafifletilmesi hem de konut satışlarının canlandırılması amaçlanıyor.
FAİZLER DÜŞEBİLİR
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, yeni model kapsamında aylık faiz oranının yaklaşık %1,20 seviyelerine düşürülmesi gündemde bulunuyor. Hâlihazırda bankalarda konut kredisi faiz oranlarının %2,5 ila %3 bandında seyretmesi, vatandaşların krediye erişimini ciddi biçimde kısıtlarken, faiz indirimi halinde taksit tutarlarının önemli ölçüde gerilemesi bekleniyor.
Bu oranların hayata geçirilmesi durumunda, kredi maliyetlerinde yüzde 40’a varan düşüş yaşanabileceği, böylece konut alımının daha geniş kitleler için mümkün hale geleceği öngörülüyor.
VADE SÜRESİ 15 YILA KADAR UZAYABİLİR
Yeni kredi paketinde dikkat çeken bir diğer unsur ise vade süresinin 180 aya (15 yıl) kadar uzatılması ihtimali. Uzun vade seçeneği sayesinde, aylık taksit tutarlarının daha yönetilebilir seviyelere çekilmesi ve hane bütçeleri üzerindeki baskının azaltılması hedefleniyor.
Uzmanlara göre bu adım, özellikle memurlar, öğretmenler, esnaf ve genç aileler için ev sahibi olma sürecini daha sürdürülebilir hale getirebilir.
HAKİMİYET HABER HAZIRLADI: RAKAMLARLA SOMUT TABLO
Yeni modelin etkisini daha net görmek için Elazığ’daki ortalama konut fiyatları üzerinden bir hesaplama yapmak mümkün.
2026 yılı başı itibarıyla Elazığ’da:
Orta segment bir 2+1 dairenin fiyatı yaklaşık 1,7 – 2,2 milyon TL seviyesinde bulunuyor.
Ortalama bir fiyat baz alındığında: 1.800.000 TL
Vatandaşın %20 peşinat (360.000 TL) ödediği varsayıldığında:
Kullanılacak kredi tutarı: 1.440.000 TL
MEVCUT SİSTEMDE ÖDEME YÜKÜ AĞIR
Bugünkü kredi faiz oranlarıyla (%2,7 – 120 ay vade) yapılan hesaplamaya göre:
Aylık taksit: Yaklaşık 40.000 – 44.000 TL
Toplam geri ödeme: 4,8 – 5,2 milyon TL
Bu tablo, Elazığ gibi orta ölçekli şehirlerde yaşayan ve ortalama gelire sahip aileler için ev sahibi olmayı neredeyse imkânsız hale getiriyor.
YENİ MODELLE TAKSİTLER YARI YARIYA DÜŞEBİLİR
Planlanan yeni kredi modeli (%1,20 faiz – 180 ay vade) hayata geçirilirse:
Aylık taksit: Yaklaşık 18.000 – 21.000 TL
Toplam geri ödeme: Yaklaşık 3,2 milyon TL
Bu senaryoda:
Aylık ödeme yükü yaklaşık %50 azalıyor
Kira öder gibi ev sahibi olma ihtimali güç kazanıyor
Ev alma fikri, soyut bir hayal olmaktan çıkıp gerçekçi bir hedefe dönüşüyor
ORTA GELİRLİ AİLELER İÇİN YENİ BİR KAPI AÇILIYOR
Yeni kredi düzenlemesinin hayata geçmesi halinde, özellikle orta gelir grubuna mensup vatandaşlar için önemli bir fırsat doğması bekleniyor. Uzmanlar, bu adımın genç çiftler, yeni evlenenler ve ilk kez konut sahibi olmak isteyenler açısından kritik bir dönüm noktası olabileceğini vurguluyor.Artan kira fiyatları karşısında zorlanan vatandaşlar için, “kira öder gibi ev sahibi olma” modeli yeniden gündeme gelirken, bu durumun konut piyasasında yeni bir denge yaratabileceği değerlendiriliyor.
BANKALAR İÇİN KREDİ KISITLARI ESNETİLEBİLİR
Yeni model kapsamında yalnızca vatandaşlar değil, bankalar açısından da önemli düzenlemeler planlanıyor. Özellikle bankaların kredi verirken karşılaştığı risk ağırlıkları ve kota sınırlamalarının düşürülmesi, kredi hacminin genişletilmesine imkân tanıyabilir.
Bu düzenleme sayesinde:
Bankaların kredi verme iştahının artması
Daha fazla başvurunun onaylanması
Kredi süreçlerinin hızlanması bekleniyor.
İKİNCİ EL KONUTLAR DA KAPSAMA ALINABİLİR
Sektör temsilcileri, kampanyanın yalnızca sıfır konutlarla sınırlı kalmaması gerektiğini savunuyor. Uzmanlara göre, ikinci el konutların da destek kapsamına dahil edilmesi, piyasada oluşabilecek fiyat artışlarını sınırlayabilir.Aksi halde, kredi kolaylığıyla birlikte talebin yalnızca yeni konutlara yönelmesi, fiyatlarda yukarı yönlü baskıyı artırabilir.Her ne kadar kredi kolaylığı ev sahibi olmayı teşvik etse de, uzmanlar kontrolsüz talep artışının konut fiyatlarını yükseltebileceği ve fırsatçıların projeye sekte vurabileceği konularında uyarıyor.Bu nedenle ekonomistler, kredi desteğiyle birlikte yeni konut üretiminin artırılması, arzın güçlendirilmesi, spekülatif alımların sınırlandırılması gerektiğini vurguluyor. Aksi halde, kredi avantajının fiyat artışlarıyla kısa sürede eriyebileceği ifade ediliyor.
KİMLER YARARLANABİLECEK? OLASI ŞARTLAR
Henüz resmi kriterler netleşmemiş olsa da, destek paketinin belirli şartlara bağlı olarak sunulması bekleniyor. Öne çıkan olası kriterler arasında:
Üzerine kayıtlı hiç konut bulunmaması
İlk kez ev sahibi olunması
Satın alınan evde ikamet etme zorunluluğu
Belirli bir gelir sınırının altında olunması
Son yıllarda konut satışı yapılmamış olması gibi şartlar yer alıyor.
KONUT PİYASASINDA YENİ BİR DÖNEM BAŞLAYABİLİR
Uzmanlara göre, söz konusu düzenleme hayata geçirilirse, Türkiye’de konut piyasasında yeni bir dönemin kapısı aralanabilir. Hem vatandaşların ev sahibi olma şansı artacak hem de inşaat ve emlak sektörü yeni bir ivme kazanabilecek.Özellikle Anadolu şehirlerinde, bu düzenlemenin yerel ekonomiyi canlandırıcı bir etki oluşturması ve bölgesel konut hareketliliğini artırması bekleniyor.
DÜZENLEME ŞİMDİDEN SEKTÖRE VE ÖZELLİKLE DEPREM BÖLGESİNE UMUT OLDU
Düzenlemenin kamuoyuna yansımasıyla birlikte ilk kez ev alacaklara yönelik planlanan kredi kolaylığı, yıllardır ev sahibi olmayı erteleyen milyonlarca vatandaş için yeni bir umut kapısı olarak değerlendiriliyor.
Düşük faiz, uzun vade ve daha erişilebilir ödeme koşulları, ev alma hayalini yeniden canlandırırken; düzenlemenin nasıl uygulanacağı ve fiyatlara nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde netlik kazanacak. Özellikle deprem bölgesinde sosyal konutlarının ardından bu düzenleme de hem sektöre hem de ev alma hayali kuranlara ilaç gibi gelecek.
