IBAN kullanıcıları dikkat! Yeni düzenleme yolda

Teknik hazırlık sürecinin tamamlanmasının ardından uygulamanın 15 Mart 2026 tarihinden itibaren hayata geçirilmesi planlanıyor. Yeni düzenleme; internet bankacılığı, mobil bankacılık uygulamaları ve ATM üzerinden gerçekleştirilen tüm para transferlerini kapsayacak. Böylece bireysel kullanıcılar ile ticari hesaplar arasında yapılan yüksek tutarlı para hareketleri daha yakından izlenebilecek. Yetkililer, düzenlemenin temel amacının finansal sistemdeki para hareketlerini daha şeffaf hale getirmek olduğunu belirtiyor. Özellikle son yıllarda artan dijital bankacılık işlemleri, IBAN üzerinden gerçekleştirilen büyük tutarlı transferlerin daha detaylı takip edilmesini gerekli hale getirdi. MASAK tarafından geliştirilen yeni sistem ile yüksek tutarlı para transferlerinin gerekçesinin daha açık şekilde belirtilmesi sağlanacak ve gerektiğinde işlemlerin kaynağına ilişkin belge talep edilebilecek. Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, yüksek tutarlı para transferlerinde açıklama zorunluluğunun getirilmesi oldu. İlk etapta günlük izleme limitinin 200 bin lira olarak belirlenmesi planlanmıştı. Ancak yapılan analizlerin ardından bu limit 400 bin liraya yükseltildi. Buna göre bir kişinin gün içerisinde tek seferde ya da birden fazla işlemle gerçekleştirdiği para transferlerinin toplamı 400 bin lirayı aşarsa, göndericinin transferin amacını açıklayan bir metin yazması zorunlu olacak. Sistemde yer alan açıklama bölümüne en az 20 karakterden oluşan ayrıntılı bir ifade girilmesi gerekecek. Para transferi sırasında açıklama bölümünün boş bırakılması ya da “ödeme”, “diğer”, “transfer” gibi genel ifadeler kullanılması durumunda işlemin banka tarafından onaylanmayabileceği belirtiliyor. Bankalar gerekli gördükleri durumlarda işlemle ilgili ek bilgi talep edebilecek. MASAK tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında para transferleri tutar aralıklarına göre farklı denetim aşamalarından geçecek. Bu sistemle özellikle büyük meblağlı para hareketlerinin kaynağının daha net şekilde belirlenmesi amaçlanıyor. 400 bin TL ile 2 milyon TL arasındaki transferlerde göndericinin en az 20 karakterden oluşan açıklama yazması zorunlu olacak.2 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki işlemlerde kullanıcıların “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurmaları gerekecek.20 milyon TL ve üzerindeki transferlerde ise paranın kaynağını gösteren resmi bilgi ve belgelerin bankaya sunulması zorunlu olacak. Bu belgeler banka tarafından incelendikten sonra işlemin gerçekleştirilmesine izin verilecek.Yeni sistemle birlikte para transferlerinde kullanılan işlem kategorileri de genişletilecek. Böylece daha önce sıklıkla kullanılan “borç”, “bireysel ödeme” veya “diğer” gibi genel ifadelerin kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Bankacılık sistemine eklenecek yeni işlem kategorileri arasında şu başlıklar yer alacak:Kripto varlık alım satım işlemleriŞans oyunları ve bahis ödemeleriGayrimenkul alım satımıAraç alım satımıBağış ve yardım ödemeleriSigorta ve sağlık giderleriDanışmanlık ve hizmet ödemeleriBu sayede finansal işlemlerin daha net bir şekilde sınıflandırılması ve şüpheli para hareketlerinin daha hızlı tespit edilmesi amaçlanıyor.Uzmanlar, son dönemde özellikle yasa dışı bahis ve dolandırıcılık faaliyetlerinde sıkça kullanılan “IBAN kiralama” yöntemine karşı vatandaşları uyarıyor. Bu yöntemde bazı kişiler banka hesaplarını başkalarına kullandırarak yasa dışı para transferlerine aracılık edebiliyor.Yetkililer, banka hesabını başkalarına kullandıran kişilerin ciddi hukuki sorumluluklarla karşı karşıya kalabileceğini vurguluyor. Böyle bir durumda hesap sahibinin “hesabımı kullandıklarını bilmiyordum” şeklindeki savunmasının çoğu zaman kabul edilmediği belirtiliyor.Bu tür durumlarda hesap sahipleri hakkında kara para aklama, dolandırıcılık veya yasa dışı bahis faaliyetlerine aracılık suçlamalarıyla adli soruşturma başlatılabiliyor. Bu suçlar kapsamında hapis cezası talebiyle dava açılabileceği gibi, banka hesaplarına bloke konulması ve kişinin finansal sistemde kara listeye alınması gibi yaptırımlar da uygulanabiliyor.Uzmanlar, vatandaşların para transferi yaparken açıklama bölümünü mutlaka detaylı şekilde doldurmaları gerektiğini belirtiyor. Özellikle alışveriş, araç satışı veya hizmet ödemeleri gibi işlemlerde açıklama kısmına işlemin niteliğini açıkça belirten ifadelerin yazılması öneriliyor.Örneğin araç alım satımında “34 XX 000 plakalı araç satış bedeli”, elektronik ürün alışverişinde ise “X marka telefon satın alma bedeli” gibi net ifadelerin kullanılması gerektiği vurgulanıyor. 15 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan yeni düzenleme ile birlikte bankacılık sisteminde yüksek tutarlı para transferlerinin daha yakından izlenmesi ve kayıt dışı finansal hareketlerin azaltılması hedefleniyor. Düzenlemenin özellikle büyük meblağlı para transferleri gerçekleştiren bireyler ve işletmeler açısından önemli değişiklikler getirmesi bekleniyor.