Edinim tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılan taşınmazlardan doğan kazançların bildirilmemesi halinde vergi cezası ve gecikme faizi uygulanıyor. Örneğin 5 milyon liraya alınan bir evin 8 milyon liraya satılması durumunda yaklaşık 38 bin lira vergi doğuyor; süresinde ödenmezse hem ceza hem faiz devreye giriyor. Gerçek kişilerin yaptığı gayrimenkul alım satımları, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında vergilendiriliyor. Konut, arsa, arazi, bina, maden suları ve tapuda gayrimenkul olarak tescil edilen hakların; satış, devir, temlik, takas, trampa, kamulaştırma, devletleştirme ya da ticaret şirketlerine sermaye olarak konulması halinde elde edilen kazanç gelir vergisine tabi tutuluyor. Taşınmazın iktisap tarihinden itibaren beş tam yıl dolmadan satılması halinde ortaya çıkan kazanç “değer artışı kazancı” sayılıyor. Beş yıllık sürenin hesabında takvim günü esas alınıyor. Süre dolduktan sonra yapılan satışlarda ise gelir vergisi yükümlülüğü ortadan kalkıyor. 5 yıl içinde satılan ev ve arsalardan elde edilen kazançların, 2026 yılı Mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilmesi gerekiyor. Hesaplanan vergi, 2026’nın mart ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödeniyor. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan rehberde verginin nasıl hesaplanacağı ayrıntılı şekilde anlatıldı. Rehberde yer alan örneğe göre; 15 Aralık 2024’te 6 milyon TL’ye alınan bir gayrimenkulün 6 Kasım 2025’te 9 milyon liraya satılması halinde, beş yıl dolmadığı için elde edilen kazanç değer artışı kazancı olarak vergilendiriliyor. Miras yoluyla edinilen ev ve arsalar için ise bu vergi uygulanmıyor. Vergi hesabında taşınmazın edinim tarihi esas alınıyor ve maliyet bedeli Yİ-ÜFE oranına göre endeksleniyor. Arsa üzerine inşa edilen konutlar ile kooperatiften edinilen evler de uygulama kapsamında yer alıyor. Kooperatiflerde fiili kullanım ile elektrik ve su aboneliğinin başladığı tarih; arsa üzerindeki yapılarda ise tapuda cins tashihinin yapıldığı tarih esas alınıyor. Kentsel dönüşüm kapsamında arsa üzerine yapılan konutların beş yıl içinde satılması halinde de gelir vergisi ödenmesi gerekiyor.
