Cumhurbaşkanı Erdoğan müjdeyi verdi: Milyonlarca borçluyu ilgilendiriyor!

TÜKONFED (Tüketici Konfederasyonu) Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, tgrthaber.com Ekonomi Editörü Bengü Sarıkuş’a, borcunu ödeyemeyen firmalar için uygulanan finansal yeniden yapılandırmanın detaylarını anlattı. Ölmez, firmaların bankalara olan borçlarını ödeyememesi durumunda devreye giren Finansal Yeniden Yapılandırma uygulamasının içeriği ve şartları hakkında önemli uyarılarda bulundu. Finansal yeniden yapılandırma uygulaması, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’na 19 Temmuz 2019’da eklenen Geçici 32. Madde kapsamında yürütülüyor. Uygulama, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayıyla 28 Aralık 2025 tarihinden itibaren iki yıl süreyle uzatıldı. Mevzuata göre bankalar; finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleriyle kredi ilişkisi bulunan firmaların borçlarını çerçeve anlaşmalar kapsamında yeniden yapılandırabiliyor. Sistem, banka borcu 100 milyon TL’nin altında olan firmalar ile 100 milyon TL’nin üzerinde borcu bulunan firmalar için iki ayrı grupta uygulanıyor. Uygulamanın teorik olarak borçluyu korurken alacaklıyı da gözettiğini belirten Ölmez, finansal yeniden yapılandırmanın iflas yerine sürdürülebilirliği esas alan bir hukuki mekanizma olduğunu ifade etti. Belgeler üzerinde bakıldığında borçlu şirketi, çalışanları ve dolaylı olarak toplumu koruyan bir yapıya sahip olduğunu belirten Ölmez, uygulamada bu amacın ne ölçüde sağlandığının ise tartışmalı olduğunu söyledi. Kredi sisteminin temelini anlatan Ölmez, bankaların verdikleri kredilerin kaynağının vatandaşların tasarrufları olduğuna dikkat çekti. BDDK’nın 26 Aralık 2025 tarihli verilerine göre bankalarda 27,3 trilyon TL mevduat ve katılım fonu bulunduğunu belirten Ölmez, aynı tarihte toplam kredi tutarının 22,8 trilyon TL, takipteki alacak bakiyesinin ise 578 milyar TL seviyesinde olduğunu aktardı. Bankalardaki mevduatın ekonomi açısından finansal milli varlık niteliğinde olduğunu vurguladı. Tasarruf eğiliminin düşük olmasının ve birikimlerin önemli bir bölümünün sistem dışında kalmasının, bu finansal kaynağı daha da kritik hale getirdiğini ifade etti. Takipteki alacakların sermaye israfı anlamına geldiğini söyleyen Ölmez, Türkiye’nin uluslararası karşılaştırmalardaki yerine dikkat çekti. Takipteki kredi oranının G20 ülkelerinde ortalama yüzde 2, OECD ülkelerinde yüzde 1,7 civarında olduğunu belirten Ölmez, Türkiye’de bu oranın yüzde 2,3 seviyesinde olduğunu, 2025 yılında varlık yönetim şirketlerine satılan 14 milyar TL’lik alacak da eklendiğinde oranın yüzde 3’e yaklaştığını söyledi. Dünya ortalamasının altında olmasına rağmen bu tablonun finansal ve toplumsal açıdan riskli olduğuna işaret etti. TCMB’nin 25 Aralık 2025 tarihli bildirimine göre, finansal yeniden yapılandırma kapsamında son işlemler Temmuz 2023’te gerçekleşti. Buna göre büyük ölçekli 502 firma kapsama alındı, 357 firmanın toplam 141,5 milyar TL borcu yapılandırıldı. Küçük ölçekli firmalarda ise 101 firmadan yalnızca 42’sinin 488 milyon TL borcu yapılandırıldı. Temmuz 2023 sonrasında ise güncel bir yapılandırma verisi bulunmuyor. Buna karşın konkordato ve iflas rakamlarında ciddi artış yaşandı. 2023 yılında 594 konkordato başvurusu yapılırken 348 iflas kararı verildi. 2024’te konkordato başvuru sayısı 1.723’e yükselirken iflas sayısı 132 oldu. 2025 yılının ilk 11 ayında ise 4.364 konkordato başvurusu yapılırken 553 iflas kararı verildi. Ölmez, bu tablonun finansal yeniden yapılandırmanın sahada yeterince işlemediğini ve iflası önlemede etkisiz kaldığını gösterdiğini söyledi. Firmaların öz sermayelerini güçlendirmek yerine eski borçlarını yeni borçlarla kapattığını ifade eden Ölmez, bankaların kâr maksimizasyonu yaklaşımı ile firmaların günübirlik borçlanma alışkanlıklarının birleştiğini belirtti. Bu süreçte firmaların faiz yükü altında öz sermayesini bankalara devrederek piyasadan çekildiğini, bunun bedelini ise yalnızca firma sahiplerinin değil çalışanların ve tedarik zincirinin de ödediğini vurguladı. Piyasada “danışman” adı altında faaliyet gösteren ve firmaları yanlış yönlendiren kişi ve yapıların da sorunu derinleştirdiğini dile getirdi. Finansal kaynakların istismarının Türkiye için yeni bir sorun olmadığını belirten Ölmez, 19 Şubat 2001 krizine atıf yaparak banka kaynaklarının yanlış kullanımının o krizin de temel nedenlerinden biri olduğunu hatırlattı. Çözüm önerisinde bulunan Ölmez, finansal yeniden yapılandırmayı da kapsayan, sermayeyi verimli kullanan, üretimi ve döviz kazandırıcı hizmetleri önceleyen, küresel sistemle bağlarını koruyan yeni, yerli ve milli bir finansal sistemin hızla tesis edilmesi gerektiğini ifade etti. Bu yapının uygun faiz oranlarıyla yabancı birikimleri de Türkiye’ye çekebileceğini söyledi.