Bu mesleklerde çalışanlara emeklilikte 180 günlük ilave süre

Halk arasında “yıpranma payı” olarak bilinen fiilî hizmet süresi zammı (FHSZ) kapsamında, kanunda belirtilen iş ve çalışma koşullarını taşıyan sigortalıların prim ödeme günlerine ilave süre eklenebiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) uygulamasında bu ilave süre, yapılan işin niteliğine göre 60, 90 veya 180 gün olarak hesaplanabiliyor. Kazanılan sürenin belirli bir bölümü ise gerekli koşulların karşılanması halinde emeklilik yaşından indirilebiliyor. FİİLEN ÇALIŞMA VE RİSKLERE MARUZ KALMA ŞARTIAncak fiilî hizmet süresi zammından yararlanmak için yalnızca riskli bir iş kolunda veya ilgili işyerinde çalışmak yeterli olmuyor. Çalışanın, 5510 sayılı Kanun’un 40. maddesinde belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine fiilen maruz kalması gerekiyor. HER 360 GÜNLÜK ÇALIŞMAYA 60, 90 VEYA 180 GÜN EKLENEBİLİYORFiilî hizmet süresi zammında verilecek ilave gün sayısı, çalışılan işin niteliğine göre değişiyor. SGK açıklamalarına göre kapsam dahilindeki işlerde geçirilen her 360 günlük çalışma için bazı gruplara 60 gün, bazı gruplara 90 gün, yer altı işlerinde çalışan belirli sigortalılara ise 180 gün ilave hizmet süresi verilebiliyor. Örneğin 90 günlük fiilî hizmet süresi zammı kapsamında bulunan bir işte 360 gün çalışan sigortalının hizmet hesabına 90 günlük ilave süre ekleniyor. 180 günlük uygulamada ise aynı sürede 180 günlük ilave hizmet süresi kazanılabiliyor. İLAVE SÜRENİN HESAPLANMASISGK, ilave sürenin hesaplanmasında çalışılan gün sayısına göre ilgili oranların uygulanacağını belirtiyor. Buna göre 60 günlük uygulamada çalışılan sürenin 60/360’ı, 90 günlük uygulamada 0,25’i, 180 günlük uygulamada ise 0,50’si üzerinden hesaplama yapılıyor. İLAVE SÜRENİN BİR BÖLÜMÜ EMEKLİLİK YAŞINDAN DÜŞEBİLİYORFiilî hizmet süresi zammının sağladığı avantaj yalnızca prim gün sayısının artırılmasıyla sınırlı kalmıyor. SGK’ya göre kazanılan fiilî hizmet süresi zammının üç yılı geçmemek üzere yarısı, gerekli şartların karşılanması halinde yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli emeklilik yaşından indirilebiliyor. Yer altı işlerinde çalışanlar açısından ise yaş indirimi bakımından bu süre sınırı uygulanmıyor. Ancak yaş indiriminin uygulanabilmesi için çalışma süresine ilişkin ayrıca şartlar bulunuyor. SGK açıklamalarına göre, yer altı işlerinde çalışanlar için en az 1800 gün, diğer kapsamdaki sigortalılar için ise en az 3600 gün kanunda belirtilen iş ve işyerlerinde çalışma şartı aranıyor. YER ALTI İŞLERİNDE 180 GÜNLÜK İLAVE SÜREFiilî hizmet süresi zammının en yüksek uygulandığı alanlardan biri yer altı işleri olarak öne çıkıyor. SGK’nın ilgili düzenlemesinde, maden ocakları ile kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında gerçekleştirilen işlerde çalışan sigortalılar için her 360 günlük çalışma karşılığında 180 gün fiilî hizmet süresi zammı öngörülüyor. Yer altı işlerinde çalışanlar, yaş indirimi bakımından da diğer kapsamdaki çalışanlardan farklı kurallara tabi tutuluyor.